اصول ساعتهای غواصی: چرا رولکس همچنان پادشاه اعماق است؟


خیلیها معتقدند که بلانپین فیفتی فتومز (Blancpain Fifty Fathoms) اولین ساعت غواصی واقعی در نوع خودش بوده… و خب، واقعاً هم همینطوره. این هم درسته که رولکس سابمارینر (Rolex Submariner)، که اون هم در سال ۱۹۵۳ ولی بعد از فیفتی فتومز عرضه شد، یه سری از المانهای طراحیش رو از بلانپین الهام گرفته بود. اما اگه قرار باشه فقط یک ساعتساز ادعای پادشاهی دنیای ساعتهای ضدآب رو داشته باشه، اون کسی نیست جز برندی که متعلق به بنیاد هانس ویلسدورف (Hans Wilsdorf) هست. برای اینکه بفهمیم داستان ساعتهای غواصی رولکس از کجا شروع شد، باید برگردیم به سال ۱۹۲۶؛ یعنی زمانی که رولکس برای اولین بار از قاب شگفتانگیز و منحصربهفرد «اویستر» (Oyster Case) رونمایی و اون رو ثبت اختراع کرد.

این ساعت، به لطف درب پشتی و مهمتر از اون، سرکوکِ پیچی، اولین ساعتِ واقعاً ضدآب تاریخ بود. رولکس پتنت این شاهکار مهندسی رو در اختیار داشت و همین موضوع باعث شد که حتی حدود ۳۰ سال بعد، ساعتهایی مثل بلانپین فیفتی فتومز نتونن از سرکوک پیچی استفاده کنن و از این نظر، یک نقطه ضعف بزرگ داشتن. هانس ویلسدورف، یکی از بنیانگذاران رولکس و یک نابغهی بازاریابی، برای اینکه قابلیت ضدآب بودن قاب اویستر رو به همه ثابت کنه، یک سال بعد از رونمایی، یکی از ساعتهای اویسترش رو به «مرسدس گلیتز» (Mercedes Gleitze)، شناگر بریتانیایی داد که قصد داشت کانال مانش رو شنا کنه.

گلیتز نتونست تلاشش رو به سرانجام برسونه – اون هفت مایل مونده به خط پایان، به خاطر سرمای بیش از حد و خطرناک آب، متوقف شد. اما با اینکه گلیتز اون روز به هدفش نرسید، ویلسدورف قطعاً به هدفش رسیده بود. چون ساعتی که به گردن گلیتز آویخته بود، بعد از بیرون اومدن از آبهای یخزده، طوری کار میکرد که انگار هیچ اتفاقی نیفتاده.
و اینگونه بود که یک افسانهی بازاریابی متولد شد.

حالا بریم سراغ اوایل دهه ۱۹۳۰. در اون زمان، شرکت پنرای (Panerai) به رولکس سفارش داد تا قابهای ضدآب اویستر و موتورهای ساخت کورتبرت (Cortébert) رو براشون تامین کنه. رولکس تا اوایل دهه ۵۰ به فروش قابهای ضدآب خودش به پنرای ادامه داد. گفته میشه که همین سالها و تجربهی تامین قابهای ضدآب برای پنرای، برای تحقیق و توسعهی اولین ساعت غواصی اختصاصی خود رولکس یعنی سابمارینر، فوقالعاده ارزشمند بود.

افسانهی سابمارینر از اوایل دهه ۱۹۵۰ شروع شد. ماجرا از این قرار بود که «رنه-پل ژانره» (René-Paul Jeanneret)، مدیر وقت و مسئول بازاریابی رولکس، پیش هانس ویلسدورف رفت و ایدهی ساخت یک ساعت غواصی کاملاً کاربردی رو مطرح کرد. ژانره، که خودش از طرفداران قدیمی رولکس و یک غواص حرفهای بود، دوست صمیمی «ژاک-ایو کوستو» (Jacques-Yves Cousteau) هم به حساب میومد. پیشنهادش به ویلسدورف باید خیلی قانعکننده بوده باشه، چون فقط چند سال بعد، یعنی در سال ۱۹۵۳، اولین رولکس سابمارینر متولد شد.

این ساعتِ دو زیست (مناسب برای آب و خشکی) برای اولین بار در نمایشگاه جهانی ساعت بازلورلد ۱۹۵۴ به نمایش گذاشته شد و تقریباً بلافاصله با استقبال فوقالعادهای روبرو شد. در واقع، موفقیت سابمارینر به قدری زیاد بود که طولی نکشید که توسط نیروهای نظامی بیشمار، غواصان حرفهای و حتی جیمز باند مورد استفاده قرار گرفت. شان کانری در چهار فیلم اولش در نقش این مأمور مخفی بریتانیایی، یک سابمارینر رفرنس ۶۵۳۸ به دست داشت.
مطالعه بیشتر: ساعت غواصی چیست؟
رولکس به توسعهی ساعتهای غواصی کاربردی خودش پایان نداد. در واقع، بعد از چند سال همکاری و توسعهی مشترک با برند DOXA، رولکس در سال ۱۹۶۷ از اولین ساعتی که به شیر خروج گاز هلیوم (helium escape valve) مجهز بود، یعنی سی-دوئلر (Sea-Dweller)، رونمایی کرد.

تا به امروز، رولکس همچنان به جابجا کردن مرزهای توانایی ساعتهای غواصی خودش و میزان فشاری که میتونن تحمل کنن، ادامه داده. لاینآپ فعلی مدلهای غواصی رولکس هم هیچوقت به این گستردگی نبوده و این ساعتساز سوئیسی با اصالت، چندین نسخه مختلف از مدلهای سابمارینر، سی-دوئلر و دیپسی (Deepsea) رو تولید میکنه.
شاید بلانپین از نظر فنی ادعای ساخت اولین ساعت غواصی رو داشته باشه، اما این رولکس بود که اولین ساعتِ کاملاً ضدآب تاریخ رو ساخت. به همین دلیل و دلایل بسیار دیگه، هر ساعتسازی که امروز وجود داره، یک قدردانی عمیق به رولکس بدهکاره.




















