تاریخچه ساعت ارنشا

توماس ارنشا (متولد 4 فوریه 1749 در آشتون-آندر-لین، متوفی 1 مارس 1829 در لندن) یک ساعت مچی ساز انگلیسی بود که در امتداد کار جان آرنلد، فرآیند تولید کرونومتر دریایی را ساده تر کرد و آن را در دسترس عموم قرار داد.

او همچنین بخاطر اصلاحاتی که در ساعت ترانزیت رصدخانه سلطنتی گرینویچ در لندن انجام داده و اختراع یک چرخ دنگ کرونومتر و یک نوع موازنه گر جبرانی دوفلزه نیز شناخته می شود.

 

ساعت ارنشا ساخت کجاست و همه اطلاعات آن

 

در 1780 او یک تغییر ابتکاری در چرخ دنگ ساعت کرونوموتر منفصل بوجود آورد که در آن شیطانک به جای آنکه بر روی لولا سوار باشد بر روی یک فنر سوار است.

این چرخ دنگ با شیطانک فنری در سال 1783 توسط توماس رایت ( که ارنشا برایش کار می کرد) ثبت اختراع شد. این طرح اگرچه در ابتدا خام و ناموفق بود، با اعمال اصلاحاتی، تبدیل به شکل استاندارد کرونومترهای دریایی شد که در واقع ادامه ای بود بر اختراع چرخ دنگ شیطانکی (مدل لولادار) توسط پیر له روی در سال 1748.جان آرنلد هم در سال 1782 چرخ دنگ مشابهی را اختراع کرده بود.

در سال 1805، از طرف انجمن حکومتی طول جغرافیایی، به ارنشا و آرنلد به خاطر اصلاحاتی که در کرونومترها ایجاد کردند جوایزی اهدا شد. ارنشا 2500 یورو و پسر جان آرنولد، جان راجر آرنولد، 1672 یورو دریافت کردند.

آن مدل هایی از موازنه گر جبرانی دوفلزه و چرخ دنگ با شیطانک فنری که توسط ارنشا طراحی شده بود، از همان زمان تا کنون عملا در همه ی کرونومترهای دریایی استفاده می شود.

به همین خاطر است که عموما ارنشا را به عنوان یکی از پیشگامان توسعه ساعت کرونومتر می شناسند.

ساخت ساعت دیواری ارنشا

با اینکه او در اصل یک سازنده ساعت مچی بود، اما از ساختن ساعت های دیواری هم ابایی نداشت، وقتی نویل مسکلین از او درخواست کرد، او یک ساعت دیواری برای رصدخانه آرما ساخت. این ساعت بر اساس طرح چرخ دنگ جدید ارنشا ساخته شده بود و چندین ویژگی جدید داشت از جمله عایق بودن در برابر هوا (به گونه ای طراحی شده بود که نفوذ گرد و خاک و هوای سرد را کاهش دهد.)

 

تاریخچه ساعت ارنشا

 

این ساعت در قرن نوزدهم توسط جان توماس رامنی رابینسون که آن را دقیق ترین ساعت دنیا می دانست به شدت تحسین شد. در سال 1794، قیمت خرید این ساعت مچی 100 یورو بود و ارنشا 100 یورو دیگر دریافت کرد تا همراه با خود ساعت به آرما سفر کند و آن را در رصدخانه تازه تاسیس، نصب نماید.

این رصدخانه دومین ساعت ارنشا را هم خرید که همگام با تلسکوپ استوایی ادوارد تراتون در سرعت نجومی کار می کرد.

کرونومتر در سفرهای دریایی خاص

در ژولای 1971، کاپیتان ویلیام بلای به نمایندگی از اداره نیرو دریایی، کرونومتر شماره 1503 ارنشا را با قیمت 40 گینی خرید تا از آن در یک سفر اکتشافی اش با کشتی اچ.ام.اس پراویدنس برای حمل بِرِدفروت از تاهیتی به هند غربی استفاده کند.

این دومین سفر اکتشافی بود که بلای انجام می داد. اولین سفر با اچ. ام. اس بانتی بود که به کشتار معروف فلچر کریستین ختم شد و بازگشت بلای به انگلستان را بسیار دشوار کرد. سفر دوم اما کاملا با موفقیت انجام شد.

حدود1796، ارنشا که موقتا نسبت به جایزه انجمن طول جغرافیایی بی علاقه شده بود، با شکست جوزیا امری انگیزه پیدا کرد که دوباره سعی کند آن را ببرد.

 

توماس ارنشا

 

 

ارنشا کرونومترهای امری را بسیار سطح پایین می دانست و معتقد بود که ساعت کرنوگراف 265 خودش با اینکه تازه یک سفر به هند غربی را پشت سر گذاشته و تمیز نشده (روغن کثیف بر روی کرونومتر تاثیر منفی می گذارد) باز هم عملکرد بهتری از کرونومتر امری خواهد داشت.

 

حرف ارنشا خیلی ساده اثبات شد و کرونومترش در یک دوره آزمایشی 12 ماهه سرعت میانگین خوبی از خود نشان داد. البته او جایزه ای نبرد، چون روش سرعت گذاری ملزم می کرد که به جای اینکه دقت زمانی مطلق دستگاه سنجیده شود، سرعت قطعه در ماه اول به عنوان پایه آزمایش قرار گیرد. جالب اینکه این متد توسط دوست خود ارنشا یعنی مسکلین پیشنهاد شده بود.

در ژوئن 1801، کشتی متیو فلایندر، اچ.ام.اس اینوستیگتور، دو زمان نگهدار ساخته شده توسط ارنشا به نامهای E520 و E543 هر کدام به ارزش 100 گینی را حمل می کرد.

اینوستیگیتور که اولین عملیات پیمایش محیطی و نقشه برداری خط ساحلی استرالیا را انجام می داد دو تا از زمان نگهدارهای آرند را هم به همرا داشت.کرونومتر E520 در یک جعبه چوبی نصب شده بود و دارای یک ژیمبال بود که تاثیرات حرکت کشتی را خنثی می کرد.

کرونومتر ارنشا تنها کرونومتری بود که در پایان سفر هنوز کار می کرد؛ همین باعث شد فلایندرز در کتابش به نام سفری به سرزمین استرالیا، از آن به عنوان «این زمان نگهدار بی نظیر» یاد کند. فلایندرز در ماریتوس توسط فرانسوی ها به عنوان اسیر جنگی دستگیر شد.

در 1805 کاپیتان آکن که همراه او زندانی بود آزاد شد و به انگلستان بازگشت. فلایندرز کرونومترها را به او داد تا به رصدخانه گرینویچ بازگرداند.

در اثر اتفاقات نامعلومی، E520 در 1937 به یک کلکسیونر استرالیایی فروخته شد و جزو اموال موزه علوم و هنرهای کاربردی در سیدنی درآمد. تا 1976 طول کشید تا مشخص شود که این همان کرونومتر سفر تاریخی فلایندرز است.

 

طراحی های معروف توماس ارنشا

 

بین سالهای 1831 و 1836 کرونومتر شماره 506 توسط کشتی اچ.ام.اس بیگل مورد استفاده قرار گرفته که در سفری، برای اولین بار، عملیات پیمایش محیطی کره زمین و تعیین مجموعه ای از نقاط دور دنیا با طول جغرافیایی دقیقا مشخص را انجام دهد.

کشتی توسط کاپیتان رابرت فیتزروی هدایت می شد که بعدها به مقام دریابانی رسید و همچنین اداره هواشناسی را تاسیس کرد. این تنها یکی از چندین کرونومتری بود که توسط بیگل حمل می شد چرا که دقت زیادی برای این ماموریت نیاز بود.

این سفر همان سفری بود که چارلز داروین سرنشینش بود و باعث شد ایده ی نوشتن کتابش راجع به تکامل، با نام منشا انواع، به او الهام شود. این کرونومتر در سریال مستند رادیو BBC Radio 4 به نام تاریخ دنیا در 100 شیء، شیء شماره 91 بود.

 

انتشار با ذکر منبع: اشرافی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *