هنر تایپوگرافی در ساعت مچی؛ چرا فونت صفحه ساعت مهم‌تر از آن چیزی است که فکر می‌کنید؟

هنگام خرید ساعت مچی اصل، اکثر مردم به مسائلی مانند دقت، مقاومت در برابر آب یا میزان ذخیره انرژی فکر می‌کنند؛ اما برای من، این تایپوگرافی یا همان هنر چیدمان حروف است که بیشترین اهمیت را دارد.

قبل از اینکه ادامه دهم، بگذارید با یک درس کوچک شروع کنیم: کلمات «فونت» (Font) و «تایپ‌فیس» (Typeface) مترادف نیستند. یک تایپ‌فیس در واقع یک خانواده از فونت‌هاست (مانند Times New Roman، Helvetica یا همان فونت محبوب Comic Sans)، در حالی که فونت جزئی‌تر است و ویژگی‌های اضافه‌ای مانند وزن، اندازه و استایل (ایتالیک، بولد و غیره) را شامل می‌شود.

بیشتر مردم از این تفاوت آگاه نیستند، چون صادقانه بگویم، اکثر افراد به تایپ‌فیس‌ها اهمیتی نمی‌دهند. با این حال، آن‌ها باید اهمیت بدهند؛ چرا که متن روی صفحه ساعت شما یکی از مشهودترین بخش‌های یک ساعت است. آن را مانند خواننده اصلی یک گروه موسیقی تصور کنید. مطمئناً نوازنده درام ممکن است فوق‌العاده باشد، اما اگر یک خواننده ضعیف و نامناسب جلوی گروه باشد، آن گروه به جایی نخواهد رسید.

نقد طراحی؛ از گرند سیکو تا کارتیر

برای مثال، من مدت‌هاست که مهارت ساخت و موتورهای برند «گرند سیکو» (Grand Seiko) را تحسین می‌کنم، اما تایپ‌فیس گوتیک آن‌ها باعث می‌شود لرزه بر اندامم بیفتد، البته نه از آن نوع لرزه‌های جذاب فیلم‌های ترسناک! چیزی که اوضاع را بدتر می‌کند این است که آن‌ها حروف اختصاری GS را بالای لوگوی خود اضافه می‌کنند، گویی ارائه نام برند به دو روش مختلف به صاحب ساعت کمک می‌کند تا برند خود را بهتر بشناسد.

این برندی است که تقریباً همه کارهای دیگر را به شکلی عالی انجام می‌دهد، به جز لوگوها؛ مانند زمانی که آن را روی درب پشت شیشه‌ای ساعت چاپ می‌کنند. به من اعتماد کنید: وقتی نوبت به لوگوی شما می‌رسد، «هر چه کمتر، بهتر».

از سوی دیگر، برند «کارتیر» (Cartier) شاید با موتورهایش مرا شگفت‌زده نکند، اما واقعاً دلم می‌خواهد روزی یک مدل Tank بخرم، چون صفحات آن‌ها بسیار ظریف، باوقار و مینیمال هستند. کارتیر هم مانند گرند سیکو نام خود را دو بار روی صفحه تکرار می‌کند، اما این کار را به شکلی هوشمندانه و با پنهان کردن آن در عدد ۷ یونانی انجام می‌دهد. این حرکت به جای اینکه توی چشم باشد، به یک ویژگی طراحی جذاب تبدیل شده است.

تفاوت لوگوتایپ و لوگومارک در صفحه ساعت

درس دوم: بخش متنی یک لوگو «لوگوتایپ» نامیده می‌شود و بخش تصویری یا نمادین آن «لوگومارک» است. وقتی این دو را با هم ترکیب می‌کنید، معمولاً با یک صفحه ساعت شلوغ مواجه می‌شوید.

بیایید برند «بوم اند مرسیه» (Baume & Mercier) را به عنوان مثال در نظر بگیریم. درست است که آن‌ها اعتبار یا تقاضای برندی مثل رولکس را ندارند، اما من شیفته مدل Clifton سال ۲۰۱۳ خود هستم، چون عاشق چیزی هستم که روی صفحه هست و البته چیزی که نیست!

برخلاف مدل‌های بعدی که یک لوگومارک به آن‌ها اضافه شد، مدل اصلی کلیفتون به سادگی لوگوتایپ خود را با آن تایپ‌فیس زیبا و بی‌زمان بوم اند مرسیه نمایش می‌داد. من معتقدم این فونت به اندازه هر متن دیگری در دنیای ساعت، حتی کارتیر، باوقار است.

اما حالا آن‌ها مدل Baumatic را عرضه کرده‌اند که موتور بسیار پیشرفته‌تری دارد، اما آن لوگومارک غیرضروری (حرف یونانی فی) به شکلی ناخواسته بالای متن شناور شده است.

تعادل میان متن و فضای خالی

با این حال، برخی لوگومارک‌ها جذاب‌تر یا حداقل کم‌مزاحم‌تر از بقیه هستند. برای مثال، شاید این حرف من متناقض به نظر برسد، اما من در واقع لوگومارک «تودور» (Tudor) را دوست دارم و فکر می‌کنم به زیبایی ساعت اضافه می‌کند. از طرفی، داشتن یک نام برند کوتاه به آن‌ها اجازه می‌دهد تا بدون شلوغ شدن صفحه، چیزی اضافه به آن بیفزایند.

البته قبل از اینکه بیش از حد از آن‌ها تعریف کنم، باید بگویم که مدل Tudor Pelagos مانند یک رمان طولانی است! این ساعت هفت خط متن روی صفحه دارد (بدون احتساب عبارت Swiss Made در پایین) که همه چیز را توضیح می‌دهد؛ از اینکه ساعت روتور دارد تا اینکه رسماً دارای گواهی کرونومتر است.

این موضوع ما را به نکته بعدی می‌رساند: فضا. برخی افراد فکر می‌کنند نباید هیچ متنی روی صفحه ساعت باشد، اما یک صفحه کاملاً خالی، بی‌نقص نیست، بلکه «خالی» است. صفحه به چیزی نیاز دارد، اما آن چیز باید کوچک باشد، با یک تایپ‌فیس زیبا چاپ شود و ترجیحاً بیش از دو خط نباشد.

کلمات به خودی خود واقعاً اهمیتی ندارند؛ آن‌ها فقط برای ایجاد تعادل در صفحه حضور دارند، اما تایپ‌فیس آن‌ها بسیار مهم است. یک استثنای قابل توجه برند H. Moser & Cie است که صفحات مینیمال خیره‌کننده‌ای تولید می‌کند. آن‌ها حتی عبارت اجباری Swiss Made را هم حذف می‌کنند، چون حیف است که چنین صفحاتی با متن‌های بی‌معنی پوشانده شوند.

وقتی لوگو بخشی از هنر می‌شود

در دنیای بازاریابی شوخی‌ای وجود دارد که می‌گوید اگر می‌خواهی مشتری را راضی کنی، لوگوی او را بزرگ‌تر کن. واقعیت این است که تنها خودِ برندها به لوگویشان اهمیت می‌دهند. با این نگاه، سخت است که برند H. Moser & Cie را تحسین نکنیم که لوگوی خود را در مدل‌های Mega Cool شفاف طراحی کرده است، به طوری که فقط در زوایای خاصی از نور دیده می‌شود.

استثنای دیگر برند Anordain است که نه تنها صفحات لعابی بسیار زیبایی می‌سازد که به درستی خلوت هستند، بلکه تایپ‌فیس‌های اختصاصی برای اعداد خود طراحی می‌کند. این برندی است که به تمام جنبه‌های صفحه اهمیت می‌دهد، چون می‌دانند این همان چیزی است که مردم بیشتر از هر چیزی به آن نگاه می‌کنند.

این موضوع بسیار بدیهی به نظر می‌رسد، اما در صنعتی که به وسواس روی جزئیات افتخار می‌کند، عجیب است که اکثر برندها به تایپوگرافی اهمیت کافی نمی‌دهند. آن‌ها واقعاً باید این کار را انجام دهند.

امیدواریم این مطلب برای شما مفید بوده باشد. برای مشاهده و بررسی جدیدترین مدل‌های ساعت‌های مچی، شما را به بازدید از مجموعه بی‌نظیر ما در فروشگاه اینترنتی اشرافی دعوت می‌کنیم. برای یک انتخاب هوشمندانه و دریافت مشاوره فوری، دستیار هوشمند اشرافی همیشه آماده پاسخگویی به سوالات شماست.