طبق گزارش موزه بین‌المللی علوم جراحی، تاریخ دقیق اختراع عینک مشخص نیست، اما به نظر میرسه که اصل و منشأش به قرن سیزدهم میلادی (دهه ۱۲۰۰) برمیگرده.

حالا که عینک‌‌های طبی این قدر راحت در دسترس ما هستن، تصور این سفر پیچیده‌ای که عینک برای رسیدن به شکل امروزیش طی کرده، سخته. بیاین نگاه دقیق‌تری به داستان اختراع عینک و تغییراتش در طول زمان بندازیم.

تاریخچه عینک: چه کسی، کجا و چه زمانی؟

چه کسی عینک رو اختراع کرد؟

بیشتر منابع توافق دارن که مشخص نیست دقیقاً چه کسی رو باید به عنوان مخترع عینک معرفی کرد.

سوابق تاریخی به ما میگن که امپراتور نِرو در روم از طریق زمرد صیقل خورده مسابقات گلادیاتورها رو تماشا می‌کرد تا وقایع رو واضح‌تر ببینه (البته احتمالاً فقط می‌خواست پز بده!). بعدها، عباس ابن فرناس شن رو به شیشه تبدیل کرد که بعد صیقل داده شد و به شکل “سنگ‌‌های مطالعه” گرد درآمد که برای خوندن متن استفاده می‌شد. اما سازنده عینک به شکلی که امروز می‌شناسیم، ناشناخته مونده.

عینک اولین بار کجا اختراع شد؟

به نظر میرسه عینک همزمان در اروپا و چین پدیدار شده، اگرچه خیلی از منابع معتقدن که عینک در ایتالیا به وجود اومده، جایی که شیشه‌گری بین ونیزی‌ها هنری رو به رشد بود.

عینک چه زمانی اختراع شد؟

اگرچه نمی‌تونیم دقیقاً بگیم عینک از چه زمانی وجود داشته، اما سندی از یک موعظه توسط راهب ایتالیایی به نام جیوردانو در سال ۱۲۸۷ وجود داره که در اون به ملاقاتش با مخترع عینک اشاره کرده. به همین دلیله که خیلی‌ها زمان اختراع عینک رو حدود همین دوره در ایتالیا می‌دونن.

تکامل عینک

خدا رو شکر که از تماشای گلادیاتورها از پشت سنگ‌‌های قیمتی صیقل خورده و استفاده از سنگ‌‌های شیشه‌ای دستی برای بزرگنمایی نوشته‌ها خیلی فاصله گرفتیم. بیاین نگاهی به برخی نقاط عطف بعدی بندازیم که عینک رو در مسیر تبدیل شدن به عینک‌‌های امروزی (که خیلی راحت‌تر و مؤثرترن) قرار داد.

اولین عینک‌ها

عینک‌‌های اولیه در قرن سیزدهم دارای لنز‌های ابتدایی بودن که در قاب چوبی جاسازی شده بودن – طرحی که متعادل نگه داشتنش روی بینی خیلی سخت بود. در عوض، معمولاً فرد باید عینک رو جلوی چشم‌هاش نگه می‌داشت.

وقتی عینک برای اولین بار اختراع شد، از لنز‌های محدب استفاده می‌کرد که فقط پیرچشمی رو اصلاح می‌کرد (مشکل دیدن واضح اشیاء نزدیک به خاطر افزایش سن).

معرفی پنس-نه (عینک گیره‌ای)

حدود قرن چهاردهم، پنس-نه پدیدار شد. این نوع عینک به افراد اجازه می‌داد بدون استفاده از دست، لنزها رو روی بینی‌شون متعادل نگه دارن، اما این راحتی هزینه‌ای داشت: راحت نبود!

اسم “پنس-نه” از کلمات فرانسوی “پنسر” به معنی “گیره زدن” و “نه” به معنی “بینی” میاد. پنس-نه با استفاده از فشار یک فنر روی بینی محکم می‌شد تا سر جاش بمونه (چه دردناک!)

البته پنس-نه چند قرن بعد دوباره محبوب شد. این سبک در دهه ۱۸۰۰ دوباره رواج پیدا کرد و خیلی از چهره‌‌های مشهور ازش استفاده می‌کردن.

دستگاه چاپ باعث افزایش تقاضا شد

اختراع دستگاه چاپ در دهه ۱۴۳۰ دسترسی به مطالب چاپی رو افزایش داد. این یعنی نیاز بیشتر به اصلاح بینایی. در دهه ۱۵۰۰، عینک‌ها (البته نمونه‌‌های با کیفیت پایین) به تعداد زیاد تولید می‌شدن و دستفروش‌ها می‌فروختنشون.

لنزها فقط بر اساس سن فرد پیشنهاد می‌شدن. افراد مسن‌تر در دیدن اشیاء نزدیک مشکل داشتن، پس حتماً جوون‌ترها همه نزدیک‌بین بودن، درسته؟ (البته که نه – الان می‌دونیم که این طور نیست!) کسی که می‌خواست عینک بخره، چند جفت مختلف رو امتحان می‌کرد تا یکی رو پیدا کنه که هم اندازش باشه و شاید – فقط شاید – دیدش رو بهتر کنه.

درک استفاده از لنز‌های مقعر

در سال ۱۶۰۴، یوهانس کپلر اولین توضیح دقیق رو درباره اینکه چطور لنز‌های مقعر می‌تونن نزدیک‌بینی رو اصلاح کنن، در مقایسه با استفاده از لنز‌های محدب برای دوربینی، ارائه داد.

در طول دهه ۱۶۰۰، اوضاع بهتر شد… البته یه کم. لنز‌های آزمایشی با یه بند چرمی رو می‌شد دور سر بست که کمک می‌کرد نیاز‌های بینایی فرد بهتر مشخص بشه. علاوه بر این، حالا انواع مختلف لنز می‌تونستن مشکلات بینایی بیشتری رو اصلاح کنن.

دسته‌‌های عینک اختراع شدن

اختراع دسته‌‌های عینک (که بعضی‌ها بهشون میگن “بازو‌های” قاب) در سال ۱۷۲۷ نقطه عطف مهمی در تکامل عینک بود. در سال ۱۷۵۰، اولین نمونه اولیه عینک مدرن معرفی شد. دسته‌‌های عینک به این دلیل این اسم رو گرفتن که کوتاه بودن و به شقیقه‌‌های فرد می‌چسبیدن – در ابتدا روی گوش‌ها قرار نمی‌گرفتن.

اختراع عینک دوکانونه

بنجامین فرانکلین که از عوض کردن مداوم بین دو جفت عینک برای اصلاح دید نزدیک و دور خسته شده بود، در سال ۱۷۸۴ عینک دوکانونه رو اختراع کرد. عینک‌‌های دوکانونه لنزها رو به دو منطقه دید تقسیم می‌کردن – یک قسمت برای دید دور و قسمت دیگه برای دید نزدیک.

اصلاح آستیگمات

در سال ۱۸۰۱، توماس یانگ اولین کسی بود که انحنای نامنظم قرنیه، معروف به آستیگمات رو تشخیص داد. او در واقع این عارضه رو در خودش تشخیص داد و بعداً، در سال ۱۸۲۷، لنز‌های استوانه‌ای رو برای اصلاح بیناییش اختراع کرد.

قاب‌‌های نازک‌تر و دسته‌‌های روی گوش

بعد از سال ۱۸۳۷، می‌شد از سیم فولادی برای قاب‌‌های فلزی با لبه نازک‌تر استفاده کرد. این فولاد نازک‌تر همچنین منجر به ساخت دسته‌‌های مستقیمی شد که راحت روی گوش قرار می‌گرفتن (بالاخره!).

سبک در قرن بیستم و بعد از اون

دهه ۱۹۰۰ عینک رو از نظر سبک و مد به جلو برد. از قاب‌‌های بزرگ لاک‌پشتی دهه ۱۹۲۰ گرفته تا عینک‌‌های گربه‌ای دهه ۴۰، محبوبیت قاب‌‌های پلاستیکی در دهه ۷۰ و ۸۰، و همه چیز‌هایی که بین اینها و بعد از اون اومد – عینک تغییرات زیبایی‌شناختی زیادی رو تجربه کرده.

امروزه، اونقدر سبک‌‌های مختلف عینک داریم که می‌تونیم با قاب‌‌های مورد علاقه‌مون شخصیت فردی‌مون رو نشون بدیم.

معرفی لنز‌های پروگرسیو

لنز‌های پروگرسیو اولین بار در سال ۱۹۵۹ معرفی شدن. این لنزها خطوط مشخص کننده مناطق مختلف لنز‌های چند کانونی رو از بین بردن.

آینده عینک درخشانه

وقتی به زمان اختراع عینک و تکاملش در طول قرن‌ها نگاه می‌کنیم، حتماً از خودمون می‌پرسیم که عینک در سال‌‌های آینده چه تغییراتی خواهد کرد.

بیش از ۸۰۰ سال از اختراع عینک می‌گذره و اولش فقط لنز‌هایی بود که توی قاب چوبی جا داده شده بودن. عینک ۸۰۰ سال دیگه چه شکلی خواهد بود؟