ساعتهای ماندگار در سینما: از ۱۹۶۱ تا امروز روی پرده نقرهای
پیدا کردن ساعتهای مچی در فیلمهای سینمایی، روی مچ بازیگران محبوبمان که گاهی نقش مهمی هم در داستان فیلم بازی میکنند، همیشه یکی از سرگرمیهای جذاب برای خوره های فیلم و شیفتگان دنیای ساعت بوده است. این روزها تشخیص مدل دقیق این ساعتها، حتی تا رسیدن به شماره رفرنس تکتک آنها، به یک چالش پرطرفدار در فضای اینترنت تبدیل شده است.
این لیست قرار نیست کاملترین آرشیو تمام ساعتهای تاریخ سینما باشد، اما بدون شک گلچینی از برجستهترین و جذابترین ساعتهایی است که در شصت سال گذشته روی پرده نقرهای درخشیدهاند. پس بدون معطلی، بیایید پاپکورنهایمان را بیاوریم و به ترتیب سال ساخت، در این سفر زمان غرق شویم!
الویس پریسلی و ساعت فضاییاش در هاوایی آبی (۱۹۶۱)

برند آمریکایی همیلتون در سال ۱۹۵۷ با معرفی «ونتورا»، اولین ساعت الکترونیکی جهان، حسابی سروصدا به پا کرد. اما شهرت واقعی این ساعت زمانی رقم خورد که الویس پریسلی – که در آن زمان احتمالاً بزرگترین ستاره روی زمین بود – در فیلم «هاوایی آبی» آن را روی مچ خود بست.

جالب است بدانید که این ساعت، متعلق به خود الویس بود و صرفاً یک وسیله صحنه نبود. ونتورا نه تنها به خاطر قاب خمیده و طراحی آیندهنگرانهاش، بلکه به خاطر موتور کالیبر ۵۰۰ خود متمایز بود؛ موتوری که به جای شاهفنر (Mainspring) سنتی، از باتری، آهنربا و یک سیمپیچ الکترونیکی برای به حرکت درآوردن چرخدندهها و رقاصک (Balance wheel) استفاده میکرد. مدل ونتورا هنوز هم در خط تولید همیلتون حضور دارد، هرچند نسخههای امروزی به جای آن مکانیسم الکترونیکی قدیمی، به موتورهای کوارتز یا مکانیکی مجهز شدهاند. این ساعت با خطوط شبیه به گیتار و طرح رعدوبرق روی صفحهاش، همچنان یکی از ساختارشکنانهترین طراحیهای دنیای ساعت است.
استیو مککوئین و افسانه تگ هویر موناکو در لمانز (۱۹۷۱)

تگ هویر موناکو در سال ۱۹۶۹ متولد شد، اما دو سال بعد به یک نماد بیبدیل در فرهنگ عامه تبدیل شد؛ درست زمانی که استیو مککوئین، معروف به “پادشاه خونسردی”، این کرونوگراف رنگارنگ را برای نقش مایکل دیلینی (راننده مسابقات) در فیلم لمانز روی مچ بست.

موناکو که نامش را از مسابقات گرندپری موناکو وام گرفته، اولین ساعت مچی با قاب مربع ضدآب بود. همچنین یکی از اولین کرونوگرافهایی بود که به موتور مکانیکی خودکار (کالیبر تاریخی ۱۱) مجهز شد؛ همان موتوری که در تگ هویر کاررا و برایتلینگ کرونو-ماتیک هم میتپید. دکمههای فشاری (پوشر) در سمت راست قاب و دسته کوک (Crown) در حرکتی نامتعارف، در سمت چپ قرار داشتند. اگرچه موتور نسخههای امروزی به کالیبر داخلی Heuer 02 با ۸۰ ساعت ذخیره انرژی تغییر کرده و تمام دکمهها در سمت راست قرار گرفتهاند، اما قاب ۳۹ میلیمتری مربعی و طراحی صفحه همچنان دستنخورده باقی مانده است؛ درست با همان دو سابدیال مربعی که مککوئین برای زمانگیری در فیلم از آنها استفاده میکرد.
شکار کوسه با ساعت غواصی آلستا در آروارهها (۱۹۷۵)

پدربزرگ تمام بلاکباسترهای تابستانی یعنی «آروارهها» در سال ۱۹۷۵ اکران شد و تاثیر آن بر سینما تا همین امروز هم حس میشود. این فیلم استیون اسپیلبرگ را به یک نام آشنا تبدیل کرد و نسلها را در ترس و شیفتگی نسبت به کوسهها فرو برد.

زمانی که کشف ساعتهای سینمایی بین هواداران مد شد، پیدا کردن مدل دقیق ساعتی که ریچارد درایفس (در نقش مت هوپر، اقیانوسشناس) به دست داشت، تقریبا به اندازه شکار همان کوسه سفید درون فیلم سخت بود! در نهایت مشخص شد که این ساعت، مدل ناتوسکاف (Nautoscaph) از برند نیویورکی آلستا است. این برند در سال ۲۰۱۷ به عنوان یک شرکت بریتانیایی احیا شد و امروزه نسخه جدیدی از همان ساعت آروارهها را با قاب ۳۸.۸ میلیمتری فولادی، زه چرخشی غواصی (بزل) و بند فلزی سوراخدار تولید میکند. حتی تصویر یک کوسه هم روی قاب پشتی آن حک شده است!
نبرد رولکس و سیکو در جنگلهای اینک آخرالزمان (۱۹۷۹)

شاهکار حماسی و پرحاشیه فرانسیس فورد کوپولا از جنگ ویتنام، نه یک ساعت، بلکه دو ساعت تاریخی را به فرهنگ ماشینبازها و ساعتدوستان هدیه داد: ساعت غواصی سیکو روی مچ مارتین شین (کاپیتان ویلارد) و رولکس GMT-Master روی دست مارلون براندو (سرهنگ کورتز). ساعت سیکو، رفرنس ۶۱۰۵ بود؛ یک ساعت غواصی فولادی و زمخت با قاب نامتقارن و دسته کوکی که در موقعیت ساعت ۴ قرار داشت. جالب اینجاست که این ساعت در واقعیت هم توسط سربازان آمریکایی در جنگ ویتنام استفاده میشد. امروز این مدل با نام SPB153 در سری اسپرت Prospex سیکو بازتولید شده است.

از سوی دیگر، رولکس مارلون براندو ساعتی است که دیگر شبیهاش تولید نمیشود. ساعتی با عقربه GMT و عدسی سایکلوپس روی تاریخ، اما با یک زه فلزی ساده و ثابت به جای زه معروف دو رنگ “پپسی”. ساعتی که براندو در این فیلم به دست داشت، در نهایت در یک حراجی به قیمت نزدیک به دو میلیون دلار فروخته شد!
کاسیو اف-۱۰۰: همراه دیجیتال سیگورنی ویور در بیگانه (۱۹۷۹)

فیلم «بیگانه» ساخته ریدلی اسکات با ترکیب المانهای علمیتخیلی و ترسناک، یکی از تاثیرگذارترین فیلمهای تاریخ است که بیشتر به خاطر طراحی هیولای فیلم و بازی بینظیر سیگورنی ویور در نقش فضانورد «الن ریپلی» به یاد آورده میشود.

در این فیلم کلاسیک، ویور یک ساعت دیجیتال کاسیو مدل F-100 به دست داشت. تولید این مدل درست همزمان با اکران فیلم متوقف شد، اما امروز روح آن در مدل A100 از سری وینتیج کاسیو زنده است. اف-۱۰۰ اولین ساعت کاسیو با قاب رزینی بود. داشبورد مینیاتوری چهار دکمهای در زیر صفحه نمایش، امضای این ساعت است که در نسخههای امروزی هم حفظ شده و امکاناتی مثل کرنومتر، آلارم و نور LED را در اختیار شما میگذارد.
سفر در زمان با ساعت ماشینحسابدار کاسیو (۱۹۸۵)

در دهه ۱۹۸۰ که تب دیجیتال همهجا را فرا گرفته بود، مدل CA-50 کاسیو (معروف به ساعت ماشینحسابدار) بهترین انتخاب برای قهرمان مسافر زمان ما، مارتی مکفلای در فیلم «بازگشت به آینده» بود. (مدل بعدی یعنی CA-53W که مقاومت بیشتری در برابر آب داشت، در قسمتهای بعدی فیلم و دههها بعد روی مچ والتر وایت در سریال بریکینگ بد دیده شد).

این ساعت با صفحه هشت رقمی خود که امکان جمع، تفریق، ضرب و تقسیم را روی یک صفحه LCD کوچک فراهم میکرد، هنوز هم یک کلاسیک محبوب است. کیبورد مینیاتوری مشکیرنگ این ساعت ما را به یاد اولین گوشیهای موبایل میاندازد. در واقع، این کاسیوی ساده با امکانات متنوعش، پیشدرآمدی بر ظهور گوشیهای هوشمند و ساعتهای هوشمند امروزی بود.
ساعت غولپیکر آرنولد در کماندو و غارتگر (۱۹۸۵ و ۱۹۸۷)

آرنولد شوارتزنگر، قهرمان بیرقیب اکشن هالیوود، در دو فیلم پر از آدرنالین دهه هشتادی خود، یک ساعت حجیم و چندکاره سیکو را روی مچ تنومندش بست.

این ساعت با رفرنس H558-5000، بین طرفداران سیکو به «آرنی» معروف شد. محبوبیت این ساعت به قدری بالا رفت که سیکو نسخه جدیدی از آن را در کالکشن Prospex خود روانه بازار کرد. مدل امروزی (SNJ025) همان قاب معروف به “قوطی تنماهی” (Tuna can) و نمایشگر آنالوگ-دیجیتال را حفظ کرده، اما موتور کوارتز قدیمی جای خود را به یک موتور نوری (سولار) داده است. این قاب با قطر ۴۷.۸ میلیمتر حتی از نسخه اصلی فیلم هم بزرگتر است؛ چیزی که احتمالاً خود آرنولد هم به شدت از آن استقبال میکند!
انتخاب خلبانان جنگنده: پورشه دیزاین در تاپ گان (۱۹۸۶ و ۲۰۲۲)

در بلاکباستر جریانساز «تاپ گان»، تام کروز در نقش پیت «ماوریک» میچل بازی میکند. ساعتی که او در این فیلم (و دنباله موفق آن در سال ۲۰۲۲) به دست دارد، برخلاف انتظار، بیشتر برای مسابقات اتومبیلرانی طراحی شده بود تا پرواز.

کرونوگراف پورشه دیزاین یکی از اولین ساعتهایی بود که توسط فردیناند پورشه (طراح پورشه 911 افسانهای) طراحی شد. این ساعت یکی از اولین ساعتهای فولادی با روکش پیویدی (PVD) مشکی بود و المانهایی شبیه به داشبورد ماشین، از جمله مقاومت تاچیمتر روی آن دیده میشد. به احتمال زیاد ماوریک این ساعت را به خاطر رنگ مشکی مات و ضد بازتابش انتخاب کرده بود تا در حین مانورهای هوایی، نور خورشید در کابین جنگنده به چشمش منعکس نشود.
غواصی در اعماق با سیکو لاکپشتی در ورطه (۱۹۸۹)

جیمز کامرون این فیلم مهیج را درباره یک تیم غواصی ساخت که در تلاش برای یافتن یک زیردریایی هستهای، با موجوداتی ناشناخته در کف اقیانوس روبرو میشوند.

اد هریس، در نقش رهبر تیم، انتخاب بسیار هوشمندانهای برای یک ساعت غواصی داشت: سیکو رفرنس ۶۳۰۹ که به خاطر قاب بالشتی شکل خود به «لاکپشت» (Turtle) معروف شد. خانواده لاکپشتهای سیکو از سال ۱۹۷۶ تا امروز همواره یکی از محبوبترین ساعتهای غواصی بودهاند. نسخههای جدید سری SRP که از سال ۲۰۱۶ عرضه شدند، با قابهای بزرگ ۴۵ میلیمتری و مقاومت ۲۰۰ متری در برابر آب، به خوبی میراث این ساعت سینمایی را (با همان دسته کوک پیچی در ساعت ۴) زنده نگه داشتهاند.
نجات فضانوردان با امگا اسپید مستر در آپولو ۱۳ (۱۹۹۵)

امگا اسپید مستر به عنوان اولین ساعتی که در سال ۱۹۶۹ به ماه رفت، جایگاه افسانهای خود را تثبیت کرد. اما در آوریل ۱۹۷۰، این ساعت برای دومین بار تاریخساز شد؛ ماجرایی که در فیلم «آپولو ۱۳» با بازی تام هنکس به تصویر کشیده شد.

در جریان سومین پرواز انسان به سمت ماه، مخزن اکسیژن منفجر شد و ماموریت را در آستانه یک فاجعه مرگبار قرار داد. برای بازگشت امن به جو زمین، فرمانده جیم لاول (با بازی تام هنکس) باید موتورها را دقیقاً به مدت ۱۴ ثانیه روشن میکرد. از آنجا که ساعت داخلی سفینه از کار افتاده بود، فضانورد دیگر یعنی جک سویگرت (با بازی کوین بیکن) از ساعت اسپید مستر خود برای زمانگیری این ۱۴ ثانیه حیاتی استفاده کرد. این قمار جانانه جواب داد و خدمه زنده به زمین برگشتند.
سیلوستر استالونه و کشف پنزای در روشنایی روز (۱۹۹۶)

برند ایتالیایی پنرای در بیشتر سالهای قرن بیستم، برندی ناشناخته برای عموم بود که صرفاً برای غواصان نیروی دریایی ایتالیا ساعت میساخت. اما همهچیز زمانی تغییر کرد که سیلوستر استالونه در فیلم «روشنایی روز» یک پنرای لومینور مارینا روی دست خود بست.

میگویند استالونه هنگام فیلمبرداری در رم، این ساعت را در یک فروشگاه دید و چنان شیفته ظاهر نظامی و خشن آن شد که ۲۰۰ عدد از آن را مستقیماً به پنرای سفارش داد تا با امضای خودش (SlyTechs) به عوامل فیلم هدیه دهد. این ساعت با صفحه معروف “ساندویچی”، قاب بالشتی و پل محافظ دسته کوک که ضدآب بودن آن را تضمین میکند، امروز یکی از نمادینترین ساعتهای جهان است.
تولد یک غول ورزشی: اودمار پیگه در پایان روزگار (۱۹۹۹)

اودمار پیگه در سال ۱۹۷۲ با معرفی رویال اوک، دستهبندی ساعتهای اسپرت لوکس را پایهگذاری کرد. در سال ۱۹۹۳، در پاسخ به تقاضای بازار برای ساعتهای بزرگتر، نسخه حجیمتر آن یعنی «رویال اوک آفشور» روانه بازار شد؛ ساعتی با قاب ۴۲ میلیمتری و برای اولین بار مجهز به موتور کرونوگراف.

آرنولد شوارتزنگر که در دهه ۹۰ سلطان گیشهها بود، عاشق این ساعت شد و مستقیماً با تیم طراحی اودمار پیگه برای ساخت نسخه “End of Days” همکاری کرد. او این ساعت تماممشکی با جزئیات زردرنگ را در فیلمی با همین نام به دست کرد؛ فیلمی که در آن در نقش یک کارآگاه پلیس باید با خود شیطان مبارزه میکرد!
سیکویی که جای رولکس بازی کرد! روانی آمریکایی (۲۰۰۰)

فیلم «روانی آمریکایی» با بازی کریستین بیل در نقش پاتریک بیتمن، داستان یک بانکدار سرمایهگذاری وسواسی و رقابتجو در وال استریت است که شبها به یک قاتل زنجیرهای تبدیل میشود. در کتابی که فیلم از آن اقتباس شده، به وضوح اشاره میشود که او یک رولکس دیتجاست به دست دارد که نماد قدرت و ثروت مدیران آن دوران بود.

با این حال، چشمان تیزبین ساعتدوستان متوجه شدند که ساعت روی مچ او در واقع یک رولکس نیست، بلکه یک سیکو ۵ (رفرنس SNXJ90) است! ظاهراً رولکس به هیچوجه دوست نداشت برندش با یک قاتل زنجیرهای مرتبط شود. با این حال، این سیکوی مقرونبهصرفه با قاب ۳۸ میلیمتری، زه شیاردار (Fluted bezel) و بند شبیه به جوبیلی (Jubilee)، شباهت بینظیری به رولکس داشت و باعث شد تب خرید رولکس دیتجاست در میان جوانان جویای نام آن دوره دوباره بالا بگیرد.
مقاومت در جنگلهای آفریقا با برایتلینگ در الماس خونین (۲۰۰۶)

این تریلر سیاسی درباره الماسهایی است که در مناطق جنگی استخراج میشوند، اما هیچ الماسی روی ساعت لئوناردو دیکاپریو (در نقش قاچاقچی دنی آرچر) پیدا نمیکنید! او در این فیلم یک برایتلینگ کرونو اونجر (Breitling Chrono Avenger) به دست دارد.

قاب ۴۴ میلیمتری تیتانیومی و بند چرمی مقاوم این ساعت، بهترین انتخاب برای دویدن در جنگلهای خشن سیرالئون بود. صفحه مشکی با شیشه کریستال کبود و زبانههای روی زه (Rider tabs) از امضاهای این مدل هستند. هرچند برایتلینگ در سال ۲۰۱۹ این خانواده را بازطراحی کرد، اما هنوز هم میتوان نسخههای کارکرده این ساعت سینمایی را پیدا کرد.
نجات دنیا با کد مورس روی همیلتون مورف در میانستارهای (۲۰۱۴)

در میان برندهای ساعت، کمتر شرکتی به اندازه همیلتون در سینما درخشیده است. یکی از شاهکارهای حضور این برند را میتوان در فیلم «میانستارهای» (Interstellar) ساخته کریستوفر نولان دید.

ساعت Khaki Field Murph که نامش را از شخصیت “مورف” (دختر کوپر با بازی جسیکا چستین) گرفته، دقیقا همان ساعتی است که در فیلم میبینیم؛ ساعتی با صفحه مشکی، عقربههای کلیسایی و اعداد لاتین برجسته. نکته شگفتانگیز در نسخههای تولید شده این ساعت، چاپ ظریف کلمه “Eureka” با کد مورس روی عقربه ثانیهشمار است؛ اشارهای هوشمندانه به نقطه اوج داستان که مورف از طریق همین عقربه و کدهای مورس، راه نجات بشریت را پیدا میکند.
ساعت جیبی چرچیل در تاریکترین ساعت (۲۰۱۷)

گری اولدمن در فیلم «تاریکترین ساعت» برای ایفای نقش وینستون چرچیل، برنده جایزه اسکار شد. چرچیل واقعی علاقه خاصی به یک ساعت جیبی سوئیسی از برند برگه (Breguet) داشت که در اصل برای پدربزرگش ساخته شده بود و همیشه آن را همراه خود داشت.

وقتی برند برگه متوجه ساخت این فیلم شد، تصمیم گرفت این ساعت کلاسیک را (که خانواده چرچیل به آن لقب “شلغم” داده بودند) دقیقاً برای استفاده گری اولدمن در فیلم بازتولید کند. این ساعت طلای زرد با صفحه میناکاری و نشان خانوادگی حک شده پشت قاب، از نظر ظاهری کپی برابر اصل است؛ هرچند پیچیدگیهای مکانیکی فوقپیشرفته نسخه اصلی را که در موزه جنگ لندن نگهداری میشود، در خود ندارد.
ساعت پنهانکار تام هاردی در ونوم (۲۰۱۸)

برمونت (Bremont) یک برند بریتانیایی است که ساعتهایش را با الهام از تاریخ نظامی بریتانیا میسازد. پس جای تعجب ندارد که تام هاردی، بازیگر توانمند بریتانیایی، در فیلم اکشن مارول یعنی «ونوم» ساعت U2/51 Jet از این برند را به دست کند.

شخصیت ادی براک که با یک موجود بیگانه ترکیب میشود، به یک ساعت تاریک و خشن نیاز داشت. این ساعت با قاب فولادی دارای روکش مشکی DLC، صفحه تیره و شبنمای کلاسیک (Faux-lume)، مانند یک بمبافکن پنهانکار روی مچ مینشیند و به خوبی با تاریکی شخصیت ونوم همخوانی دارد.
برد پیت و کرونوگراف بولهد سیتیزن در روزی روزگاری در هالیوود (۲۰۱۹)

کوانتین تارانتینو در این فیلم حماسی، داستان یک بازیگر پا به سن گذاشته (لئوناردو دیکاپریو) و بدلکار همیشگیاش (برد پیت) را روایت میکند. برد پیت در این فیلم ساعتی به دست دارد که کاملا متعلق به همان دوران است: کرونوگراف وینتیج Bullhead از برند ژاپنی سیتیزن.

این ساعت با قاب آبطلا، صفحه طلایی با سابدیالهای مشکی و حلقه تاچیمتر مخصوص مسابقات اتومبیلرانی، یک شاهکار کلاسیک است. دلیل نامگذاری “بولهد” (کله گاوی) برای این ساعت، قرار گرفتن دو دکمه فشاری در بالای قاب است که ظاهری شبیه به شاخهای گاو یا کرنومترهای دستی مربیان ورزشی به آن داده است. مدلهای مدرن این ساعت هنوز در کالکشن Tsuno سیتیزن تولید میشوند.
آخرین ماموریت دنیل کریگ با امگا در زمانی برای مردن نیست (۲۰۲۲)

از سال ۱۹۹۵ به این سو، جیمز باند همیشه با ساعت امگا سیمستر روی پرده ظاهر شده است. در آخرین حضور دنیل کریگ در نقش مامور ۰۰۷، او ساعت تیتانیومی Seamaster Diver 300M نسخه ویژه ۰۰۷ را به دست دارد.

جالب است بدانید که خود دنیل کریگ در طراحی این ساعت نقش داشته است. زه چرخشی با لبههای دالبر و اینسرت آلومینیومی، صفحه تروپیکال (قهوهای رنگ و رو رفته کلاسیک) و نشان «پیکان پهن» نیروهای مسلح بریتانیا در بالای عدد ۶ (اشاره به پیشینه باند به عنوان افسر نیروی دریایی)، این ساعت را به یکی از جذابترین ساعتهای باند تبدیل کرده است.
ظرافت در اوج اکشن: تگ هویر روی مچ رایان گاسلینگ در مرد خاکستری (۲۰۲۲)

رایان گاسلینگ همیشه به عنوان یک نماد مد شناخته میشود. ساعتی که او در فیلم جاسوسی «مرد خاکستری» به دست دارد، ترکیب کاملی از ظرافت و اسپرت بودن است: نسخه سهعقربهای از خانواده نمادین تگ هویر کاررا (TAG Heuer Carrera).

این مدل از سری کالیبر ۵، با صفحه نقرهای، عقربههای باتونی و نمایش تاریخ در ساعت ۶، ظاهری بسیار موقر دارد. قاب ۳۹ میلیمتری فولادی آن به قدری همهکاره است که با تمام تغییر لباسهای گاسلینگ در طول فیلم همخوانی دارد. گاسلینگ مدت کوتاهی پیش از این فیلم سفیر برند تگ هویر شد، پس منتظر حضور این ساعتها روی مچ او در فیلمهای بعدی هم باشید!
دنیای ساعتها پر از داستانهای ناگفته و طراحیهای خیرهکننده است که گاهی روی پرده سینما به یک افسانه تبدیل میشوند. اگر شما هم مجذوب این داستانها شدهاید و دوست دارید ساعتی به یادماندنی و اصیل روی مچ دستتان ببندید، حتما به کلکسیون متنوع ساعتهای ما در فروشگاه اشرافی سر بزنید و ساعت رویایی خود را پیدا کنید. راستی، فکر میکنید جای کدام ساعت سینمایی در این لیست خالی است؟ در بخش نظرات برایمان بنویسید!