تاریخچه و بررسی برند ام‌بی‌اند‌اف (MB&F): سفری به قلب آزمایشگاه ساعت سازی

در دنیای ساعت‌سازی لوکس که تاریخ و سنت، ستون‌های اصلی آن را تشکیل می‌دهند، برند ام‌بی‌اند‌اف (MB&F) پدیده‌ای است که تمام معادلات را بر هم زده است. این برند که در سال 2005 تأسیس شد، خود را نه یک تولیدکننده ساعت، بلکه اولین “آزمایشگاه مفهومی هورولوژی” (Horological Concept Laboratory) در جهان معرفی می‌کند. این تعریف، سنگ بنای فلسفه‌ای عمیق و جسورانه است که در قلب تمام ساخته‌های این مجموعه می‌تپد.

فلسفه بنیادین MB&F بر پایه ساختارشکنی در ساعت‌سازی سنتی و تبدیل آن به “هنر جنبشی سه‌بعدی” (3D Kinetic Art) استوار است. در این جهان، قطعات مکانیکی صرفاً ابزاری برای سنجش زمان نیستند، بلکه اجزایی از یک مجسمه متحرک هستند که داستانی را روایت می‌کنند. هر ساعت، یک اثر هنری است که بر روی مچ دست شما زندگی می‌کند و با هر تیک‌تاک، نبض خلاقیت را به نمایش می‌گذارد.

شاید بهترین توصیف برای درک این رویکرد، جمله معروف خود برند باشد: “این‌ها ماشین‌هایی هستند که زمان را روایت می‌کنند، نه ماشین‌هایی برای نشان دادن زمان”. این تمایز ظریف، دنیایی از تفاوت را در بر می‌گیرد و نشان می‌دهد که هدف، فراتر از کاربرد صرف است. این فلسفه ریشه در باوری عمیق دارد که ماکسیمیلیان بوسر، بنیانگذار برند، آن را به زیبایی بیان کرده است: “یک بزرگسال خلاق، کودکی است که نجات یافته است”.

ماکسیمیلیان بوسر: مغز متفکر پشت ماشین‌های هورولوژیک

برای درک ماهیت رادیکال و شگفت‌انگیز برند MB&F، باید به ذهن خلاق بنیانگذار آن، ماکسیمیلیان بوسر (Maximilian Büsser)، سفر کنیم. زندگی و کارنامه حرفه‌ای او نشان می‌دهد که تأسیس این آزمایشگاه خلاق، یک سیر تکاملی طبیعی برای روح کارآفرین و بی‌قرار او بوده است. بوسر با مدرک کارشناسی ارشد در رشته مهندسی میکروتکنولوژی از لوزان فارغ‌التحصیل شد و عشق او به ساعت‌سازی رده‌بالا در اولین تجربه کاری‌اش در کمپانی معظم یگر-لوکولتر (Jaeger-LeCoultre) شکل گرفت.

او هفت سال را در تیم مدیریت ارشد این شرکت در دوره‌ای هیجان‌انگیز از رشد و تحول سپری کرد و با زیر و بم صنعت آشنا شد. در سال 1998، نقطه عطفی در زندگی حرفه‌ای او رقم خورد؛ ماکسیمیلیان بوسر در حالی که تنها 31 سال داشت، به عنوان مدیرعامل بخش ساعت‌های کمیاب هری وینستون (Harry Winston Rare Timepieces) منصوب شد. او طی هفت سال، این شرکت را به یک برند معتبر در دنیای ساعت‌سازی فاخر (Haute Horlogerie) تبدیل کرد.

بزرگترین منبع رضایت و الهام برای بوسر در این دوران، کار با ساعت‌سازان مستقل و بااستعداد بر روی مجموعه نوآورانه و انقلابی “اپوس” (Opus) بود. این تجربه، بذر ایده‌ای را در ذهن او کاشت که بعدها به MB&F تبدیل شد. او دریافت که با گرد هم آوردن نوابغ مستقل، می‌توان مرزهای خلاقیت را جابجا کرد و آثاری خلق نمود که در ساختار شرکت‌های بزرگ امکان‌پذیر نیست.

در نهایت، اشتیاق او برای رها کردن کامل انرژی و خلاقیتش باعث شد تا در سال 2005 از هری وینستون استعفا دهد و رویای خود را محقق کند. او در ژنو سوئیس، برند MB&F را تأسیس کرد؛ شرکتی که در آن، بوسر آزادی عمل کامل داشت تا با بااستعدادترین متخصصان مستقل هورولوژی همکاری کند و محدودیت‌های این صنعت را به ابعاد جدیدی بکشاند. این مسیر درخشان در سال 2018 با دریافت جایزه معتبر کارآفرینی “گایا پریکس” (Gaïa Prix) به رسمیت شناخته شد.

تولد یک آزمایشگاه مفهومی: فلسفه ام‌بی‌اند‌اف و معنای «دوستان» (Friends)

نام برند، خود گویای همه‌چیز است: Maximilian Büsser & Friends. حرف “F” در این نام، به معنای “دوستان” (Friends) است و ستون اصلی مدل کسب‌وکار منحصربه‌فرد این آزمایشگاه خلاق محسوب می‌شود. MB&F یک کارخانه سنتی با سلسله مراتب مشخص نیست، بلکه یک مرکز هماهنگی برای شبکه‌ای از بهترین استعدادهای مستقل جهان است.

این دوستان، شامل طراحان، مهندسان، ساعت‌سازان و تولیدکنندگان قطعاتی هستند که هر یک در زمینه خود بهترین محسوب می‌شوند و در هر پروژه، گرد هم می‌آیند تا یک ایده را به واقعیت تبدیل کنند. در کنار بوسر، چهره کلیدی دیگری به نام سرژ کریکنوف (Serge Kriknoff) نیز در هدایت این مجموعه نقش اساسی دارد. این مدل همکاری، به برند اجازه می‌دهد تا برای هر ایده، بهترین تیم ممکن را جمع‌آوری کند و از تخصص‌های متنوع برای خلق آثاری بی‌بدیل بهره ببرد.

مقیاس فعالیت MB&F نیز گواهی بر خاص و انحصاری بودن آن است. این برند در سال 2022 تنها حدود 350 قطعه تولید کرد و تا سال 2023، کل تیم آن شامل 48 نفر بود. این اعداد نشان می‌دهند که تمرکز MB&F نه بر تولید انبوه، بلکه بر کمال‌گرایی، نوآوری بی‌پایان و خلق شاهکارهایی است که هر کدام به تعداد بسیار محدود ساخته می‌شوند.

دو ستون اصلی خلاقیت: ماشین‌های هورولوژیک و ماشین‌های لگسی

خروجی خلاقانه برند ام‌بی‌اند‌اف بر دو ستون اصلی استوار است که هر یک دنیایی متفاوت را نمایندگی می‌کنند، اما هر دو از یک دی‌ان‌ای مشترک بهره می‌برند. این دو مجموعه، ماشین‌های هورولوژیک (Horological Machines) و ماشین‌های لگسی (Legacy Machines)، به طور متناوب معرفی می‌شوند و تضاد زیبای بین آینده‌نگری رادیکال و احترام به سنت را به نمایش می‌گذارند.

ماشین‌های هورولوژیک (Horological Machines): هنر رادیکال بر روی مچ دست

مجموعه ماشین‌های هورولوژیک، بیانیه‌ای جسورانه و آوانگارد از هویت MB&F است. این ساعت‌ها با طراحی‌های ساختارشکن، سه‌بعدی و کاملاً غیرمتعارف، مرزهای طراحی ساعت مچی را در هم می‌شکنند. الهام‌بخش این مجموعه، مضامینی از دنیای کودکی و رویاپردازی بزرگسالان است که شامل فضا و داستان‌های علمی-تخیلی، هوانوردی، سوپراسپرت‌ها، دنیای حیوانات و معماری می‌شود.

اولین اثر این مجموعه، HM1 بود که در سال 2007 عرضه شد و لحن آینده برند را مشخص کرد. این ماشین، اولین موتور ساعت در جهان را در خود جای داده بود که از چهار فنر اصلی (barrels) متصل به صورت موازی و سری بهره می‌برد. مدل HM2 نیز با معرفی اولین موتور اتوماتیک با ساعت پرشی لحظه‌ای، دقیقه رتروگراد، تاریخ رتروگراد و فاز ماه دو نیم‌کره‌ای، نوآوری را ادامه داد.

ساعت HM3 در نسخه‌هایی مانند Frog (قورباغه) با گنبدهای یاقوت کبود برای نمایش ساعت و دقیقه، و MegaWind با روتوری شبیه به تبر جنگی قرون وسطایی، تخیل را به اوج رساند. اما این HM4 Thunderbolt بود که در سال 2010 با الهام از هوانوردی، جایزه معتبر “بهترین کانسپت و طراحی” را از گرند پریکس ساعت‌سازی ژنو (GPHG) دریافت کرد و نام MB&F را بر سر زبان‌ها انداخت.

در سال 2014، HM6 Space Pirate با طراحی بیومورفیک (الهام‌گرفته از موجودات زنده) و توربیلون پرنده با پوشش جمع‌شونده، جایزه معتبر طراحی “Red Dot: Best of the Best” را از آن خود کرد. پس از آن، مدل‌هایی چون HM9 Flow با الهام از موتور هواپیما و HM10 Bulldog با نشانگر ذخیره انرژی خلاقانه‌ای که با باز و بسته شدن “فک‌های بولداگ” نمایش داده می‌شود، این مسیر جسورانه را ادامه دادند.

ماشین‌های لگسی (Legacy Machines): ادای احترام به گذشته با نگاهی به آینده

در سال 2011، MB&F با معرفی مجموعه ماشین‌های لگسی، دنیای ساعت‌سازی را شگفت‌زده کرد. این مجموعه پاسخی به این سوال بود: “اگر ماکسیمیلیان بوسر و دوستانش صد سال پیش، در دوران ژول ورن و برج ایفل، متولد می‌شدند، چه نوع ساعتی می‌ساختند؟” نتیجه، مجموعه‌ای با قاب‌های گرد و ظاهری کلاسیک‌تر بود که البته در قلب خود، روح نوآورانه MB&F را حفظ کرده بود.

اولین مدل این مجموعه، LM1، یک شاهکار تمام‌عیار بود که تاریخ‌سازی کرد. این ساعت با چرخ بالانس معلق عظیم 14 میلی‌متری که در مرکز صفحه خودنمایی می‌کرد، دو منطقه زمانی کاملاً مستقل و اولین نشانگر ذخیره انرژی عمودی جهان، در سال 2012 موفق به کسب دو جایزه در GPHG شد: “جایزه بهترین ساعت مردانه” و “جایزه منتخب مردم”. پس از آن، LM2 با دو چرخ بالانس پرنده معلق، این مسیر را ادامه داد.

در سال 2015، LM Perpetual با یک مکانیزم تقویم دائمی کاملاً جدید و یکپارچه که توسط ساعت‌ساز نابغه، استفان مک‌دانل (Stephen McDonnell) توسعه یافته بود، عرضه شد. این مکانیزم که در سال 2018 به نام MB&F ثبت اختراع شد، آنقدر نوآورانه بود که جایزه “بهترین ساعت تقویم‌دار” GPHG 2016 را برای برند به ارمغان آورد. در سال 2019، LM FlyingT به عنوان اولین ساعت زنانه برند، با یک توربیلون پرنده مرکزی سه‌بعدی و صفحه نمایش مورب، جایزه “بهترین ساعت زنانه پیچیده” را کسب کرد.

اوج افتخارات این مجموعه در سال 2022 با معرفی LM Sequential EVO رقم خورد. این ساعت یک کرنوگراف دوگانه انقلابی با دکمه‌ای به نام “Twinverter” است که چندین حالت زمان‌سنجی پیچیده را ممکن می‌سازد. این شاهکار مهندسی، معتبرترین جایزه دنیای ساعت‌سازی، یعنی “سوزن طلایی” (Aiguille d’Or) را در GPHG 2022 برای MB&F به ارمغان آورد. همچنین، برخی از مدل‌های لگسی در نسخه‌های EVO عرضه می‌شوند که با مقاومت بیشتر در برابر آب و ضربه، برای سبک زندگی فعال کلکسیونرها طراحی شده‌اند.

هنر فراتر از مچ: همکاری‌های خلاقانه و پروژه‌های مشترک (Co-creations)

خلاقیت در دنیای MB&F به ساعت‌های مچی محدود نمی‌شود. این برند با تعریف دو دسته جدید از آثار، دامنه فعالیت خود را به حوزه‌های دیگر هنر مکانیکی نیز گسترش داده است. این پروژه‌ها نشان می‌دهند که فلسفه “هنر جنبشی” می‌تواند در هر شکلی تجلی یابد.

Performance Art Pieces

این دسته شامل آثاری است که در آن، یک هنرمند یا طراح خارجی، یکی از ماشین‌های موجود MB&F را بازآفرینی می‌کند و دیدگاه هنری خود را بر آن اعمال می‌نماید. نتیجه، یک قطعه هنری منحصربه‌فرد یا یک سری تولید بسیار محدود است که دو جهان خلاق را به هم پیوند می‌دهد. از نمونه‌های برجسته این همکاری‌ها می‌توان به LM1 Silberstein اشاره کرد که در آن، هنرمند و طراح فرانسوی، آلن سیلبرستاین، با استفاده از رنگ‌های شاد و اشکال هندسی خاص خود، روح تازه‌ای به ماشین لگسی شماره یک بخشید.

Co-creations

دسته “همکاری‌های مشترک” یا Co-creations، شامل ماشین‌هایی است که اصولاً ساعت مچی نیستند. این آثار بر اساس ایده‌ها و طرح‌های MB&F و با همکاری تولیدکنندگان سوئیسی بی‌نظیری ساخته می‌شوند که در زمینه خود استاد هستند. این پروژه‌ها، گستردگی تخیل برند را به بهترین شکل به نمایش می‌گذارند.

یکی از مشهورترین این همکاری‌ها، با شرکت ساعت‌سازی رومیزی L’Epée 1839 انجام شده است. حاصل این همکاری، خلق ساعت‌های رومیزی شگفت‌انگیزی مانند Arachnophobia (عنکبوت)، T-Rex (دایناسور)، Starfleet Machine (سفینه فضایی) و Kelys & Chirp (لاک‌پشت مکانیکی با پرنده آوازخوان) بوده است. همچنین روبات‌های مکانیکی دوست‌داشتنی مانند Sherman, Melchior و Grant نیز از دل این همکاری متولد شده‌اند.

همکاری دیگر با شرکت افسانه‌ای Reuge، متخصص ساخت جعبه‌های موسیقی لوکس، منجر به خلق سه‌گانه MusicMachine شد. این جعبه‌های موسیقی که شبیه به سفینه‌های فضایی طراحی شده‌اند، ملودی‌هایی از دنیای علمی-تخیلی (مانند جنگ ستارگان و پیشتازان فضا) و موسیقی راک (مانند پینک فلوید و لد زپلین) را می‌نوازند. این همکاری‌ها نشان می‌دهند که برای MB&F، هر وسیله مکانیکی می‌تواند بوم نقاشی برای خلق هنر باشد.

کهکشان ام‌بی‌اند‌اف: از گالری‌های M.A.D. تا جامعه «The Tribe»

برند MB&F تنها به تولید محصولات خلاقانه بسنده نکرده، بلکه یک اکوسیستم کامل و یک جامعه پویا در اطراف خود ایجاد کرده است. این اکوسیستم به طرفداران و کلکسیونرها اجازه می‌دهد تا عمیق‌تر با فلسفه برند ارتباط برقرار کنند. دو عنصر کلیدی در این کهکشان، گالری‌های M.A.D. و جامعه The Tribe هستند.

در سال 2011، ماکسیمیلیان بوسر اولین گالری M.A.D. را در ژنو افتتاح کرد. M.A.D. مخفف Mechanical Art Devices (دستگاه‌های هنر مکانیکی) است. ایده پشت این گالری، ایجاد فضایی بود که در آن، ماشین‌های هورولوژیک MB&F نه به عنوان ساعت، بلکه به عنوان آثار هنری، در کنار دیگر آثار هنر مکانیکی از هنرمندان سراسر جهان به نمایش گذاشته شوند.

این گالری‌ها به بازدیدکنندگان اجازه می‌دهند تا دنیای شگفت‌انگیز ماشین‌های متحرک را کشف کنند و درک عمیق‌تری از جایگاه MB&F در این جهان پیدا کنند. موفقیت این ایده باعث شد تا شعبه‌های دیگری از گالری M.A.D. در شهرهای مهمی مانند دبی و تایپه و فضاهای کوچک‌تری به نام “MB&F Labs” در سنگاپور و پاریس افتتاح شوند.

علاوه بر این، MB&F جامعه دارندگان ساعت‌های خود را با نام “The Tribe” (قبیله) می‌شناسد. این نام‌گذاری نشان‌دهنده ارتباط نزدیک و صمیمی برند با مشتریانش است. اعضای این قبیله، افرادی هستند که نه تنها یک ساعت، بلکه یک قطعه از فلسفه و روح MB&F را خریداری کرده‌اند و به بخشی از خانواده بزرگ این برند تبدیل شده‌اند.

گاه‌شمار افتخارات و نگاهی به آینده: از جوایز GPHG تا سرمایه‌گذاری شنل

مسیر کوتاه اما پربار MB&F سرشار از نقاط عطف و افتخارات بزرگ است. از زمان تأسیس در سال 2005 و عرضه اولین ماشین هورولوژیک در سال 2007، این برند همواره در حال پیشروی بوده است. معرفی مجموعه لگسی و افتتاح اولین گالری M.A.D. در سال 2011، کسب دو جایزه معتبر GPHG برای LM1 در سال 2012، ثبت اختراع مکانیزم تقویم دائمی در سال 2018 و در نهایت، کسب بزرگترین جایزه دنیای ساعت‌سازی، “سوزن طلایی”، برای LM Sequential EVO در سال 2022، تنها بخشی از این مسیر پرافتخار است.

در سال 2024، خبری مهم آینده این برند را تحت تأثیر قرار داد: کمپانی بزرگ شنل (Chanel) 25 درصد از سهام MB&F را خریداری کرد. این خبر در ابتدا ممکن است باعث نگرانی طرفداران در مورد حفظ استقلال برند شود، اما ساختار این سرمایه‌گذاری استراتژیک، هوشمندانه طراحی شده است.

با وجود این سرمایه‌گذاری، ماکسیمیلیان بوسر با در اختیار داشتن 60 درصد از سهام، همچنان مالک اصلی و تصمیم‌گیرنده نهایی باقی مانده است. این حرکت، ثبات مالی و قدرت لازم برای ادامه پروژه‌های بلندپروازانه را برای MB&F فراهم می‌کند، در حالی که استقلال خلاقانه، که دی‌ان‌ای اصلی برند است، دست‌نخورده باقی می‌ماند. این گامی است به سوی تضمین آینده‌ای درخشان، بدون قربانی کردن روحی که MB&F را منحصربه‌فرد کرده است.

جمع‌بندی: ام‌بی‌اند‌اف؛ ساعتی که یک کودک خلاق در بزرگسالی می‌سازد

در چشم‌انداز وسیع ساعت‌سازی لوکس، برند ام‌بی‌اند‌اف جایگاهی کاملاً منحصربه‌فرد و تکرارنشدنی را به خود اختصاص داده است. این برند ثابت کرده است که می‌توان با جسارت، خلاقیت و رویکردی متفاوت، سنت‌ها را به چالش کشید و در عین حال، به بالاترین سطح از کیفیت و مهندسی دست یافت. موفقیت MB&F نتیجه یک فرمول ساده اما قدرتمند است: ترکیب دیدگاه بی‌بدیل یک رهبر خلاق با استعداد بی‌نظیر شبکه‌ای از بهترین “دوستان” در سراسر جهان.

هر قطعه از MB&F، چه یک ماشین هورولوژیک فضایی باشد و چه یک ماشین لگسی با الهام از تاریخ، چیزی فراتر از یک ساعت است. این یک مجسمه جنبشی، یک قطعه هنری مکانیکی و یک دعوت به دنیای رویا و تخیل است. در نهایت، هر ساخته این برند، تجسم همان جمله معروف ماکسیمیلیان بوسر است؛ اثری که توسط یک کودک خلاق که در دنیای بزرگسالان نجات یافته، خلق شده است.

سوالات متداول درباره برند ام‌بی‌اند‌اف

۱. نام برند MB&F مخفف چیست و چه معنایی دارد؟

نام MB&F مخفف Maximilian Büsser & Friends (ماکسیمیلیان بوسر و دوستان) است. این نام به فلسفه اصلی برند اشاره دارد که بر پایه همکاری ماکسیمیلیان بوسر با شبکه‌ای از بهترین ساعت‌سازان، طراحان و مهندسان مستقل جهان (که او آن‌ها را “دوستان” می‌نامد) برای خلق هر پروژه استوار است.

۲. دو مجموعه اصلی ساعت‌های ام‌بی‌اند‌اف کدامند و چه تفاوتی با هم دارند؟

دو مجموعه اصلی این برند، “ماشین‌های هورولوژیک” (Horological Machines) و “ماشین‌های لگسی” (Legacy Machines) هستند. ماشین‌های هورولوژیک طراحی‌های بسیار رادیکال، آوانگارد و سه‌بعدی دارند که از مضامینی مانند علمی-تخیلی و هوانوردی الهام گرفته‌اند. در مقابل، ماشین‌های لگسی دارای قاب‌های گرد و ظاهری کلاسیک‌تر هستند و به نوعی تفسیر مجدد و مدرن از ساعت‌سازی پیچیده قرن نوزدهم به شمار می‌روند.

۳. آیا برند MB&F فقط ساعت مچی تولید می‌کند؟

خیر، خلاقیت MB&F فراتر از ساعت‌های مچی است. این برند در قالب پروژه‌های “Co-creations”، با همکاری متخصصان دیگر، آثار هنری مکانیکی دیگری نیز خلق می‌کند. این آثار شامل ساعت‌های رومیزی بسیار خلاقانه (مانند عنکبوت و دایناسور) با همکاری L’Epée 1839 و جعبه‌های موسیقی لوکس با طراحی سفینه‌های فضایی با همکاری شرکت Reuge می‌شود.

۴. چرا ساعت‌های ام‌بی‌اند‌اف تا این حد کمیاب و گران‌قیمت هستند؟

چند دلیل اصلی برای این موضوع وجود دارد. اول اینکه تمام ساعت‌های MB&F به تعداد بسیار محدود تولید می‌شوند (سالانه تنها چند صد قطعه). دوم، هر مدل حاصل سال‌ها تحقیق و توسعه و همکاری با بهترین استعدادهای مستقل است که هزینه‌های بالایی دارد. و سوم، پیچیدگی فنی بسیار بالا، استفاده از مواد اولیه گران‌بها و کیفیت ساخت بی‌نقص، همگی در قیمت نهایی این شاهکارهای مکانیکی تأثیرگذار هستند.

۵. آیا کمپانی شنل (Chanel) مالک جدید برند ام‌بی‌اند‌اف است؟

خیر، شنل مالک کامل MB&F نیست. در سال 2024، شنل 25 درصد از سهام این شرکت را به عنوان یک سرمایه‌گذاری استراتژیک خریداری کرد. با این حال، ماکسیمیلیان بوسر، بنیانگذار برند، با در اختیار داشتن 60 درصد از سهام، همچنان مالک اصلی و تصمیم‌گیرنده نهایی است و استقلال خلاقانه برند به طور کامل حفظ شده است.