بررسی اشکال متنوع ساعت در گذر زمان
فراتر از کارکرد زمانسنجی، ساعتهای مچی اغلب نشاندهنده سبک و استادکاری هستند که البته کمی مهندسی، تاریخ و هنر هم قاطیاش شده. با این حال، در حالی که همه ما تفاوتهای طراحی ساعت رو درک میکنیم، یه جنبه که معمولاً نادیده گرفته میشه، اشکال متنوعیه که میتونن داشته باشن. درسته که خیلی از چیزهایی که میخریم میگن “تو همه شکل و اندازهای” پیدا میشه، ولی کمتر چیزی به اندازه ساعت این قدر تنوع شکل داره.
از طراحی کلاسیک گرد گرفته تا نوآوریهایی مثل رویال اوک AP و خلاقیتهای آوانگارد مثل کارتیه کرش، شکل ساعتهای مچی در طول زمان تکامل جالبی داشته. پس بیاین با هم به زمینه تاریخی پشت اشکال مختلف ساعت نگاهی بندازیم و ببینیم چطور برای سلیقهها و ترندهای مختلف هر دوره تکامل پیدا کردن.
ساعتهای گرد
شکل گرد ساعت بدون شک کلاسیکترین و ماندگارترین شکل برای هر ساعتیه. اگرچه اولین شکل کیس مورد استفاده نبود، ولی به محبوبترین شکل در کل صنعت تبدیل شده. ساعتهای گرد در همه سبکهای ساعتسازی استفاده میشن، از ساعتهای مجلسی و ورزشی گرفته تا ساعتهای میدانی و غواصی و هر چیز دیگهای که بتونین تصور کنین.
ریشه کیس گرد به اوایل قرن بیستم برمیگرده. اون موقع بود که ساعتهای مچی در جنگ جهانی اول به عنوان یک اکسسوری کاربردی محبوب شدن، وقتی سربازها ساعتهای جیبی گردشون رو تغییر کاربری میدادن و به مچشون میبستن. برندهایی مثل رولکس و امگا این شکل گرد رو پذیرفتن و از اون به عنوان پایهای برای اکثر ساعتهاشون استفاده کردن. اویستر پرپچوال، سابمارینر و دیتونا از رولکس و سیمستر و اسپیدمستر از امگا فقط چند تا نمونه هستن.
ساعتهای مستطیلی
ساعتهای مستطیلی به عنوان یکی از اولین شکلهای ساعت مچی ظاهر شدن، اونم به لطف کارتیه سانتوس دومون، ساعت خلبانی مستطیلی شکلی که لویی کارتیه در سال ۱۹۰۴ مخصوصاً برای خلبان برزیلی آلبرتو سانتوس دومون ساخت. با این حال، اگرچه یکی از اولین شکلها بود، کیسهای مستطیلی تا دوره آرت دکو در دهههای ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ محبوب نشدن، زمانی که اشکال هندسی در طراحی مورد تحسین قرار میگرفتن.
این دوره منجر به ظهور تعداد زیادی ساعت مستطیلی مثل رولکس پرینس، امگا مارین، ژاژه-لوکولتر ریورسو و خیلی مدلهای دیگه شد که به لطف زیباییشناسی کلیشون که شامل ظرافت، شیکی و لوکس بودن میشه، به برخی از شناختهشدهترین ساعتهای ساعتسازی مدرن تبدیل شدن.
ساعتهای مربعی
ساعتهای مربعی که با زوایای تیز و خطوط دقیق مشخص میشن، یه زیباییشناسی جسورانه و منحصر به فرد ارائه میکنن که با شکلهای دیگه کیس سخت میشه تکرارش کرد. این یعنی که ساعتسازها اغلب از این شکل برای ساخت یه قطعه غیرمتعارف استفاده میکنن که خارج از هنجارهای ساعتسازی قرار میگیره. در حالی که ساعتهای واقعاً مربعی خیلی کم هستن، بعضی از ساعتسازها مثل وشرون کنستانتین با مدل ۶۲۹۰، پتک فیلیپ با مدل ۳۴۳۰ و بقیه در اواسط قرن بیستم با کیسهای مربعی آزمایش کردن تا ساعتهای مجلسی بسازن که با طراحیهای گرد سنتی که اون موقع غالب بودن فرق داشته باشه و به کلکسیونرها چیز متفاوتی ارائه بده.
علاوه بر این، برندهایی مثل تگ هویر (که اون موقع هویر نامیده میشد) ساعتهایی مثل موناکو رو ساختن که یه طراحی مربعی برای یه ساعت ورزشی ارائه میداد. این در سال ۱۹۶۹ که عرضه شد یه چیز نادر بود و امروز هم همچنان نادره.
ساعتهای تونو
این ساعتها که اسمشون رو از کلمه فرانسوی به معنی “بشکه” گرفتن، یه کیس بشکهای شکل خمیده دارن که بالا و پایینش صافه ولی کنارههاش گرده. این کیسها یه حس تشخص و ظرافت به مچ اضافه میکنن، در حالی که به خود ساعت یه جلوه منحصر به فرد میدن چون بین شکل گرد و مستطیلی قرار میگیره.
اگرچه این شکل هیچوقت واقعاً به تنهایی محبوب نشده، ولی چندتا برند ازش به عنوان محور اصلی زیباییشناسیشون استفاده کردن، مخصوصاً فرانک مولر در دهه ۱۹۹۰ و ریچارد میل در دهه ۲۰۰۰ و بعد از اون.
ساعتهای هشتضلعی
ساعتهای هشتضلعی با کیسهای هشت وجهیشون در دهه ۱۹۷۰ به لطف معرفی مدلهای نمادینی مثل آدمارس پیگه رویال اوک و پتک فیلیپ نوتیلوس برجسته شدن. این دو که هر دو توسط جرالد جنتا طراحی شدن، کیس هشتضلعی رو محبوب کردن که به یکی از متمایزترین و قابل تشخیصترین شکلها در دنیای ساعتسازی تبدیل شده.
اگرچه میشه بحث کرد که این ساعتها شکل تونو دارن و فقط ساعتهایی مثل بولگری اکتو فینیسیمو یا اکتو روما واقعاً هشتضلعی هستن، ولی شناختهشدهترین ویژگی کیس هم نوتیلوس و هم رویال اوک بزلشونه. پس ما اونها رو هشتضلعی طبقهبندی میکنیم.
دیگر اشکال
فراتر از این شکلهای کلاسیک، ساعتهای مچیای هم هستن که به خاطر ساختار عجیب و غریبشون نمیشه طبقهبندیشون کرد. از جمله این ساعتها میشه به کارتیه کرش اشاره کرد، یه ساعت خیالپردازانه و آوانگارد که میگن الهام گرفته از یه تصادف سوررئال ماشینه که توش ساعت یکی از مدیران کارتیه دچار فرورفتگی و پیچخوردگی شده بود، و ویانی هالتر آنتیکوا که تعریف اینکه یه ساعت باید چه شکلی باشه رو از نو تعریف میکنه.
این نوع ساعتها که فوقالعاده منحصر به فرد و کاملاً متفاوت از هر چیز دیگهای در بازار هستن، اغلب جنبه هنری ساعتسازی رو به شکلی نشون میدن که ساعتهای سنتی نمیتونن. شکلشون یه تجربه منحصر به فرد به آدم میده که هیچ ساعت دیگهای نمیتونه تکرارش کنه، و این باعث میشه که ساعت تأثیر ماندگاری روی استفادهکنندهاش بذاره. و این چیزیه که باید بهش توجه کنیم.
نتیجهگیری
دنیای ساعتهای مچی به اندازه افرادی که پول سخت به دست آوردهشون رو صرف جمعآوری اونها میکنن، متنوع و گستردهست. از ظرافت بیزمان ساعتهای گرد مثل رولکس اویستر پرپچوال گرفته تا خلاقیتهای آوانگارد مثل آدمارس پیگه رویال اوک، شکل ساعتهای مچی در طول زمان تکامل پیدا کرده تا منعکسکننده تغییر سلیقهها، ترندها و زیباییشناسیهایی باشه که دنیای ساعتسازی رو با دنیای طراحی متحد میکنه. چه شما جذابیت کلاسیک یه ساعت گرد رو ترجیح بدین، چه جسارت یه طراحی مربعی رو، و چه طبیعت عجیب و غریب یه کارتیه کرش رو، یه ساعت اون بیرون هست که مناسب هر سبک و شخصیتی باشه.
