ساعت اتوماتیک ارزان واقعاً اقتصادیتر از کوارتز است؟


چرا این سوال این روزها مهم شده؟
در دو سال اخیر، موج ساعتهای اتوماتیک ارزان با موتورهای ژاپنی مثل NH35 و 4R36 بازار ایران را پر کرده است. شما در اینستاگرام ویدیوی روتور چرخان را میبینید و حس یک مهندسی ناب را تجربه میکنید.
همزمان، ساعت کوارتز با همان ظاهر شیک، با قیمتی گاهی یکسوم، در ویترین ساعتهای کوارتز اشرافی منتظر شماست. این اختلاف قیمت اولیه، ذهن شما را به سمت یک سوال منطقی میبرد.
آیا حذف باتری و خرید یک اتوماتیک ارزان، در بلندمدت واقعاً جیب شما را نجات میدهد یا فقط هزینه را به تعویق میاندازد؟ پاسخ، آنقدر که فروشندگان میگویند ساده نیست.
جذابیت ساعت اتوماتیک ارزان برای خریدار ایرانی
ساعت اتوماتیک برای شما فقط زمانسنج نیست؛ یک قطعه مکانیکی زنده است که با حرکت دستتان شارژ میشود. این حس لوکس بودن بدون نیاز به باتری، بهخصوص در رنج 5 تا 15 میلیون تومان، بسیار وسوسهکننده است.
برندهایی مثل سیکو 5، اورینت بامبینو و حتی برخی مدلهای کاسیو اتوماتیک، این رویا را در دسترس کردهاند. شما فکر میکنید یکبار هزینه میکنید و برای همیشه از شر باتری خلاص میشوید.
تصور غلط «یکبار بخر، عمری استفاده کن»
این جمله معروف در انجمنهای ساعت، نیمهدرست است. بله، یک اتوماتیک خوب میتواند 50 سال عمر کند، اما به شرط سرویس دورهای. همانطور که خودروی شما بدون تعویض روغن دوام نمیآورد، موتور اتوماتیک هم بدون تمیزکاری و روغنکاری خشک میشود.
در مقابل، کوارتز با تمام سادگیاش، یک مدار الکترونیکی (IC) دارد که روزی منسوخ میشود. پس هر دو کفه ترازو هزینه پنهان دارند، فقط جنس هزینه متفاوت است.
ساعت اتوماتیک ارزان و کوارتز دقیقاً چطور کار میکنند؟
برای قضاوت اقتصادی، باید تفاوت فنی را شفاف ببینید. این تفاوت، ریشه تمام هزینههای بعدی است. وقتی بدانید چرا اتوماتیک 100 قطعه دارد و کوارتز 20 قطعه، متوجه میشوید چرا یکی نیاز به روغنکاری دارد و دیگری فقط باتری.
شما بهعنوان خریدار هوشمند، باید فراتر از ظاهر قاب و بند نگاه کنید. موتور، قلب تپنده هزینههای آینده شماست. در ادامه، هر دو را با زبان ساده اما دقیق فنی باز میکنیم.
اتوماتیک ارزان؛ قلبی با 100 قطعه و روتور
در یک ساعت اتوماتیک، روتور نیمدایره با حرکت مچ شما میچرخد و فنر اصلی را کوک میکند. انرژی فنر از طریق چرخدندهها به چرخ تعادل (Balance Wheel) میرسد. در مدلهای ارزان مثل Seiko NH35 یا Orient F6922 حدود 100 تا 150 قطعه ریز با تلرانس میکرونی درگیر هستند.
همین پیچیدگی باعث ضخامت بیشتر قاب، معمولاً 10 تا 14 میلیمتر، و نیاز به مهارت بالای ساعتساز برای سرویس میشود. شما عملاً یک موتور مینیاتوری روی مچ دارید.

کوارتز؛ سادگی 20 قطعه و باتری
ساعت کوارتز از یک کریستال کوارتز، یک باتری و یک مدار ساده تشکیل شده است. باتری به کریستال پالس میدهد و مدار آن را به 32,768 هرتز میشکند تا موتور پلهای هر ثانیه یک قدم بردارد. کل مجموعه شاید 20 قطعه باشد.
نتیجه؟ ضخامت 6 تا 8 میلیمتر، مقاومت بیشتر در برابر ضربه و هزینه تعمیر بسیار پایینتر. شما با یک تعویض باتری ساده، دوباره ساعت را احیا میکنید.
| ویژگی فنی | اتوماتیک ارزان | کوارتز استاندارد |
|---|---|---|
| تعداد قطعات موتور | 100 تا 150 | 15 تا 25 |
| منبع انرژی | حرکت مچ + فنر اصلی | باتری اکسید نقره |
| ضخامت معمول قاب | 10 تا 14 میلیمتر | 6 تا 9 میلیمتر |
| دقت کارخانهای | 15- تا 25+ ثانیه در روز | 15± ثانیه در ماه |
| حساسیت به ضربه | بالا، نیاز به مراقبت | کم، مناسب استفاده روزمره |
| نیاز به استفاده مداوم | بله، وگرنه میخوابد | خیر، تا اتمام باتری کار میکند |
هزینه اولیه؛ اختلاف واقعی چقدر است؟
اگر امروز وارد سایت اشرافی شوید، میبینید آرشیو ساعتهای اتوماتیک از حدود 6 میلیون تومان شروع میشود و تا 30 میلیون برای مدلهای اقتصادی ادامه دارد. مدلهای محبوبی مثل Seiko 5 Sports یا Orient Bambino در همین بازه هستند.
در مقابل، ساعت کوارتز باکیفیت از برندهای کاسیو، سیتیزن یا فسیل را با 2 تا 8 میلیون تومان میتوانید تهیه کنید. اختلاف اولیه معمولاً 2 تا 3 برابر است. شما در لحظه خرید، قطعاً کوارتز را اقتصادیتر حس میکنید.
اما آیا این اختلاف در 5 سال آینده جبران میشود؟ اینجا باید سراغ هزینههای جاری برویم.
بازه قیمت در بازار ایران و اشرافی
در بازار ایران، به دلیل نوسان ارز، ساعت اتوماتیک ارزان وارداتی کمی گرانتر از قیمت جهانی است. با این حال، اشرافی تلاش کرده مدلهای NH35 و Miyota 9015 را با قیمت رقابتی عرضه کند. شما میتوانید با بودجه زیر 10 میلیون، یک اتوماتیک ژاپنی قابل اعتماد بخرید.
کوارتز اما به دلیل تولید انبوه و سادگی، حتی با دلار بالا هم اقتصادی میماند. یک کاسیو Edifice کوارتز با امکانات کرنوگراف، گاهی از یک سیکو 5 ساده ارزانتر است. این نکته برای خریدار منطقی بسیار مهم است.
ساعت زنانه رادو سنتریکس دست دوم Rado Centrix Automatic R30183013
ساعت جیکوب اند کو موتور سوئیس Jacob & Co Time Zone Automatic Z-KS
ساعت مردانه جیکوب اند کو موتور سوئیس Jacob & Co Time Zone Automatic Z-BS
ساعت پتک فیلیپ ناتیلوس دست دوم Patek Philippe Nautilus SK-ST
هزینه نگهداری؛ جایی که بازی عوض میشود
این بخش، قلب تحلیل اقتصادی شماست. بسیاری از فروشندگان از این قسمت به سرعت عبور میکنند.
باتری کوارتز؛ 10 دلار هر 3 سال
باتری ساعت کوارتز در ایران بین 100 تا 400 هزار تومان هزینه دارد، با اجرت تعویض شاید 500 هزار تومان. هر باتری 2 تا 5 سال عمر میکند، در مدلهای سولار (خورشیدی) حتی 10 سال. شما در 10 سال، حداکثر 3 بار باتری عوض میکنید.
حتی اگر واشر آببندی را هم هر 5 سال یکبار تعویض کنید، هزینهاش زیر 1 میلیون تومان است. تعمیر مدار کوارتز بهندرت پیش میآید و معمولاً مقرونبهصرفه نیست؛ ساعت تعویض میشود.

سرویس اتوماتیک؛ 150 تا 300 دلار هر 5 تا 7 سال
ساعت اتوماتیک ارزان برای حفظ دقت و جلوگیری از ساییدگی، هر 5 تا 7 سال نیاز به سرویس کامل دارد. سرویس یعنی باز کردن کامل موتور، شستشو در محلول اولتراسونیک، روغنکاری 5 تا 7 نقطه حساس و تنظیم دقیق.
در خارج از ایران، این سرویس برای موتورهای ارزان 150 تا 300 دلار هزینه دارد. در ایران، بسته به ساعتساز، از 2 تا 6 میلیون تومان. اگر سرویس را انجام ندهید، روغن خشک میشود، لقی محورها بیشتر میشود و دقت از روزی 20 ثانیه به روزی یک دقیقه میرسد.

هزینههای پنهان؛ وایندر، واشر، تنظیم دقت
شما اگر چند ساعت دارید و اتوماتیک را هر روز نمیپوشید، به واچ وایندر (جعبه چرخان) نیاز دارید تا ساعت نخوابد. یک وایندر ارزان 2 تا 5 میلیون تومان است و خودش برق مصرف میکند.
همچنین، تنظیم دقت (Regulation) در ساعتهای ارزان یک لاتاری است. یک NH35 ممکن است از کارخانه روزی 5+ ثانیه باشد و یکی دیگر 25+ ثانیه. برای رساندن آن به زیر 10 ثانیه، باید هزینه تنظیم جداگانه بدهید.
جدول مقایسه هزینه کل مالکیت 10 و 20 ساله
بیایید اعداد را کنار هم بگذاریم. فرض میکنیم شما یک ساعت اتوماتیک 10 میلیونی و یک کوارتز 4 میلیونی میخرید. قیمتها به تومان و بر اساس هزینههای امروز ایران و میانگین جهانی محاسبه شده است.
| بخش هزینه | اتوماتیک ارزان (10 م) | کوارتز (4 م) |
|---|---|---|
| خرید اولیه | 10,000,000 | 4,000,000 |
| باتری / سرویس 5 ساله اول | 0 | 500,000 (1 باتری) |
| سرویس / باتری سال 5 تا 10 | 4,000,000 (یک سرویس) | 500,000 (باتری دوم) |
| مجموع 10 ساله | 14,000,000 | 5,000,000 |
| سرویس / باتری سال 10 تا 20 | 8,000,000 (دو سرویس دیگر) | 1,500,000 (3 باتری + واشر) |
| مجموع 20 ساله | 22,000,000 | 6,500,000 |
| ارزش فروش مجدد پس از 10 سال | 5 تا 6.5 میلیون (50-65%) | 0.7 تا 1.1 میلیون (17-27%) |
| هزینه خالص پس از کسر فروش | 7.5 تا 9 میلیون | 3.9 تا 4.3 میلیون |
همانطور که میبینید، حتی با احتساب ارزش فروش مجدد بالاتر اتوماتیک، هزینه خالص کوارتز در 10 سال تقریباً نصف است. این اختلاف در 20 سال به بیش از 3 برابر میرسد. شما با کوارتز، پول کمتری قفل میکنید و نقدینگی بیشتری دارید.

دقت و هزینههای نامرئی زمان
اقتصاد فقط پول نیست؛ زمان شما هم ارزش دارد. اگر هر روز مجبور باشید ساعتتان را تنظیم کنید، این یک هزینه روانی است.
کوارتز ماهی 15 ثانیه vs اتوماتیک روزی 20 ثانیه
یک کوارتز معمولی ماهی 15 ثانیه خطا دارد، یعنی سالی 3 دقیقه. شما شاید هر 3 ماه یکبار آن را با گوشی همگام کنید. در مقابل، یک اتوماتیک ارزان حتی در بهترین حالت روزی 10 تا 20 ثانیه خطا دارد، یعنی ماهی 5 تا 10 دقیقه.
اگر قرار ملاقات دقیق دارید یا به زمانبندی حساس هستید، این اختلاف آزاردهنده میشود. شما عملاً برای دقت، باید هزینه بیشتری بدهید یا مدام ساعت را چک کنید.
لاتاری دقت در موتورهای ارزان NH35 و 4R36
در انجمنهای خارجی مثل Reddit، کاربران از لاتاری دقت در موتورهای ارزان میگویند. یک نفر NH35 با خطای 3+ ثانیه دارد و نفر دیگر 35+ ثانیه. سیکو تلرانس رسمی 20- تا 40+ ثانیه را برای 4R36 قابل قبول میداند.
شما ممکن است شانس بیاورید و ساعت دقیقی بگیرید، اما تضمینی نیست. تنظیم حرفهای آن هم هزینه جداگانه دارد و پس از هر سرویس ممکن است دوباره تغییر کند. این عدم قطعیت، برای خریدار اقتصادی یک ریسک است.
دوام، طول عمر و ارزش فروش مجدد
اینجا تنها جایی است که اتوماتیک ارزان برگ برنده دارد، اما باید دقیق تفسیر شود.
آیا اتوماتیک ارزان 50 سال عمر میکند؟
از نظر تئوری بله. اگر هر 5 تا 7 سال سرویس کنید، یک موتور NH35 میتواند 30 تا 50 سال کار کند. قطعات آن در بازار جهانی فراوان است و هر ساعتسازی میتواند آن را تعمیر کند. این یعنی ساعت شما میتواند به نسل بعد برسد.
کوارتز اما وابسته به مدار مجتمع (IC) است. پس از 20 تا 30 سال، ممکن است مدار آن دیگر تولید نشود و تعمیرش غیرممکن شود. شما در بلندمدت، با اتوماتیک یک کالای قابل نگهداری دارید، نه یک کالای مصرفی.
اما سوال این است: آیا شما واقعاً 30 سال یک ساعت ارزان را نگه میدارید؟ اکثر خریداران ایرانی پس از 3 تا 5 سال مدل خود را عوض میکنند. پس این مزیت تئوری، در عمل برای همه اقتصادی نیست.
چرا اتوماتیک بهتر فروش میرود اما باز گرانتر تمام میشود؟
در بازار دست دوم، راهنمای خریداران ساعت نشان میدهد ساعت اتوماتیک 50 تا 65 درصد قیمت اولیه را حفظ میکند، در حالی که کوارتز 17 تا 27 درصد. دلیلش تقاضای کلکسیونی و حس مکانیکی بودن است.
با این حال، همانطور که در جدول دیدید، حتی با این فروش بهتر، هزینه خالص اتوماتیک باز هم بیشتر است. شما 10 میلیون میدهید، 6 میلیون پس میگیرید، 4 میلیون ضرر بهعلاوه 4 میلیون سرویس. در کوارتز 4 میلیون میدهید، 1 میلیون پس میگیرید، 3 میلیون ضرر بهعلاوه 1 میلیون باتری.
پس اگر هدف شما سرمایهگذاری نیست و فقط استفاده روزمره است، فروش مجدد نمیتواند اتوماتیک ارزان را اقتصادیتر کند.
هزینههای زیستمحیطی و دسترسی به خدمات در ایران
شاید کمتر به این جنبه فکر کرده باشید، اما اقتصاد فقط پول نقد نیست؛ دسترسی به خدمات هم هزینه است. در تهران، مشهد یا تبریز ساعتساز ماهر برای سرویس اتوماتیک پیدا میشود، اما در شهرهای کوچکتر ممکن است مجبور شوید ساعت را با پست بفرستید.
این یعنی هزینه پست، ریسک گم شدن و زمان انتظار 2 تا 4 هفتهای. در مقابل، باتری کوارتز را هر باتریفروشی یا حتی خودتان با یک پیچگوشتی 10 هزار تومانی میتوانید عوض کنید. از نظر زیستمحیطی هم باتریهای اکسید نقره قابل بازیافت هستند اما اگر درست دفع نشوند، آلایندهاند. سولار این مشکل را هم حل کرده است.
از طرف دیگر، اتوماتیک هیچ زباله الکترونیکی تولید نمیکند و با یک سرویس اصولی، دههها کار میکند. اگر دغدغه محیط زیست دارید و میخواهید یک ساعت را واقعاً عمری نگه دارید، اتوماتیک با وجود هزینه سرویس، انتخاب سبزتری است. شما باید بین اقتصاد جیب و اقتصاد سیاره تعادل برقرار کنید.
سبک زندگی شما کدام را اقتصادی میکند؟
اقتصاد واقعی به عادت شما بستگی دارد، نه فقط به جدول. بیایید دو سناریو را بررسی کنیم.
اگر روزی یک ساعت میچرخانید…
شما کارمند هستید، هر روز یک ساعت مشخص میپوشید و شب روی میز میگذارید. در این حالت، اتوماتیک همیشه شارژ میماند و نیازی به وایندر ندارید. اگر از تنظیم روزانه بدتان نمیآید و به سرویس 5 ساله پایبند هستید، اتوماتیک ارزان میتواند برایتان لذتبخش و قابل قبول باشد.
اما باز هم از نظر ریالی، کوارتز ارزانتر است. شما دارید برای لذت مکانیکی، هزینه اضافی میپردازید، نه برای صرفهجویی. این یک انتخاب احساسی-منطقی است، نه صرفاً اقتصادی.
اگر چند ساعت دارید و مدام تعویض میکنید…
شما 3 تا 4 ساعت دارید و هر روز یکی را انتخاب میکنید. در این حالت، اتوماتیک ارزان دائماً میخوابد و هر بار باید ساعت و تاریخ را تنظیم کنید. این کار خستهکننده است و اگر تاریخ را در ساعت 9 شب تا 3 صبح تنظیم کنید، ممکن است به چرخدنده تقویم آسیب بزنید.
برای شما، کوارتز یا حتی سولار بسیار اقتصادیتر و بیدردسرتر است. ساعت همیشه آماده است، بدون نیاز به وایندر. خواندنیهای دنیای ساعت در اشرافی بارها به این نکته اشاره کرده که برای کلکسیونرهای چندساعته، کوارتز انتخاب هوشمندانهتری است.
کدام موتورهای اتوماتیک ارزان واقعاً ارزش خرید دارند؟
اگر با تمام این اعداد، باز هم دلتان با اتوماتیک است، انتخاب موتور بسیار مهم است. در بازار ایران، سه موتور اقتصادی امتحان خود را پس دادهاند: Seiko NH35 با 24 جواهر و ذخیره 41 ساعت، Seiko 4R36 با نمایش روز و شب و Orient F6922 با دقت کمی بهتر در بامبینو.
شما در اشرافی میتوانید نسخههای اصلی این موتورها را با گارانتی پیدا کنید. از موتورهای بینام چینی که ادعای اتوماتیک بودن دارند دوری کنید؛ دقت آنها گاهی روزی 2 دقیقه است و قطعه یدکی ندارند. هزینه تعمیر آنها عملاً مساوی خرید یک ساعت نو است. یک NH35 اصل حتی پس از 10 سال هم با یک سرویس ساده به روز اول برمیگردد، در حالی که موتور بینام پس از خرابی باید دور انداخته شود.
نکته کارشناسی این است که حتی بهترین موتور ارزان هم نیاز به سرویس دارد. پس هنگام خرید، حتماً هزینه سرویس 5 سال بعد را هم در بودجهتان لحاظ کنید. این دید بلندمدت، شما را از غافلگیری نجات میدهد.
پس بالاخره کدام اقتصادیتر است؟ جمعبندی کارشناسی
پاسخ کوتاه و صادقانه: از نظر ریالی محض، ساعت کوارتز در 90 درصد سناریوها اقتصادیتر از ساعت اتوماتیک ارزان است. هزینه کل مالکیت 10 ساله آن تقریباً یکسوم، دقتش 30 برابر بهتر و نگهداریاش بیدغدغه است. این نتیجهای است که هم منابع خارجی مثل SkyrimWrist و WatchScanning و هم تجربه مشتریان ایرانی در خرید کوارتز تأیید میکند.
ساعت اتوماتیک ارزان زمانی اقتصادی میشود که شما آن را به چشم یک سرگرمی بادوام، یک کالای قابل تعمیر 30 ساله و یک لذت مکانیکی ببینید، نه یک ابزار صرفهجویی. اگر عاشق چرخش روتور، تیک 6 بار در ثانیه و داستان مهندسی ژاپنی هستید، هزینه سرویس را بهعنوان حق عضویت در باشگاه علاقهمندان بپذیرید.
برای خریدار ایرانی که به دنبال کمترین هزینه، بیشترین دقت و کمترین مراجعه به تعمیرگاه است، کوارتز ژاپنی مثل کاسیو، سیتیزن یا حتی سیکو کوارتز انتخاب منطقیتر است. اگر بودجهتان محدود است و میخواهید شیک باشید بدون استرس، کوارتز ببرید.
اگر میخواهید اولین اتوماتیک خود را تجربه کنید، سراغ موتورهای اثباتشده NH35، 4R36 یا Miyota 9015 بروید که در فروشگاه اشرافی با گارانتی موجود هستند. از مدلهای بدون نام و بدون خدمات پس از فروش دوری کنید، چون هزینه تعمیرشان از قیمت خودشان بیشتر میشود.
بیایید یک مثال واقعی بزنیم. شما 12 میلیون تومان بودجه دارید. گزینه اول یک اورینت بامبینو اتوماتیک با موتور F6922 و گزینه دوم یک سیتیزن کوارتز با کریستال سافایر. در سال اول هر دو عالی هستند. در سال سوم، سیتیزن یک باتری 400 هزار تومانی میخواهد و اورینت همچنان میچرخد. در سال ششم، اورینت نیاز به سرویس 4 میلیونی دارد و سیتیزن باتری دوم را میخواهد. در این نقطه، شما برای اورینت 16 میلیون هزینه کردهاید و برای سیتیزن 12.8 میلیون. اختلاف 3.2 میلیون به نفع کوارتز است.
این اختلاف با هر سرویس بیشتر میشود. پس اگر منطق اقتصادی محض دارید، کوارتز برنده است. اما اگر از تماشای چرخش روتور لذت میبرید و میخواهید حس یک ساعت مکانیکی واقعی را تجربه کنید، آن 3 میلیون اختلاف را بهعنوان هزینه سرگرمی و لذت در نظر بگیرید. بسیاری از مشتریان اشرافی همین کار را میکنند؛ یک کوارتز دقیق برای محل کار و یک اتوماتیک ارزان برای آخر هفته.
شما کدام سبک زندگی را دارید؟ اگر هر روز یک ساعت میپوشید و به دقت وسواس ندارید، یک اتوماتیک اقتصادی مثل اورینت بامبینو میتواند سالها همراهتان باشد. اگر چند ساعت دارید، قرارهای دقیق دارید و میخواهید هزینه را پایین نگه دارید، یک کوارتز باکیفیت یا سولار، بهترین دوست جیب شما خواهد بود. همین حالا مدلهای هر دو دسته را در اشرافی مقایسه کنید و با توجه به بودجه 5 تا 20 میلیون تومانیتان، هوشمندانه تصمیم بگیرید. تیم مشاوره اشرافی هم برای انتخاب موتور مناسب کنار شماست.
سوالات متداول
آیا ساعت اتوماتیک ارزان بدون سرویس خراب میشود؟
بله، روغنهای موتور پس از 5 تا 7 سال خشک میشوند و اصطکاک بالا میرود. نتیجه ساییدگی محورها، افت ذخیره انرژی از 40 ساعت به 20 ساعت و خطای روزانه تا یک دقیقه است. سرویس نکردن در کوتاهمدت ساعت را از کار نمیاندازد اما عمر آن را نصف میکند.
هزینه سرویس ساعت اتوماتیک ارزان در ایران چقدر است؟
برای موتورهای NH35 و 4R36 بین 2 تا 5 میلیون تومان بسته به ساعتساز و نیاز به تعویض واشر. برای موتورهای سوئیسی ارزان مثل ETA 2824 این عدد به 6 تا 10 میلیون میرسد. این هزینه هر 5 تا 7 سال یکبار تکرار میشود.
آیا دقت ساعت اتوماتیک ارزان با گذر زمان بدتر میشود؟
دقیقاً. حتی اگر سرویس کنید، پس از هر سرویس ممکن است تنظیم اولیه تغییر کند. موتورهای ارزان به دلیل تلرانس تولید، از ابتدا لاتاری دقت دارند. اگر به دقت زیر 10 ثانیه در روز نیاز دارید، باید بودجه بیشتری برای تنظیم حرفهای کنار بگذارید یا سراغ کوارتز بروید.
آیا ساعت اتوماتیک ارزان ارزش سرمایهگذاری دارد؟
خیر به عنوان سرمایه مالی. اتوماتیک ارزان 50 تا 65 درصد قیمت را حفظ میکند اما به دلیل هزینه سرویس، هزینه خالص آن باز هم از کوارتز بیشتر است. ارزش آن بیشتر احساسی و کلکسیونی است، نه مالی. برای سرمایهگذاری باید سراغ برندهای لوکس با تیراژ محدود رفت.
برای استفاده روزمره در ایران، کوارتز بهتر است یا سولار؟
اگر بودجهتان اجازه میدهد، سولار (خورشیدی) بهترین اقتصاد را دارد؛ چون باتری قابل شارژ آن 10 تا 15 سال عمر میکند و نیازی به تعویض ندارد. کوارتز معمولی هم بسیار اقتصادی است اما هر 3 سال باتری میخواهد. هر دو از اتوماتیک ارزان کمهزینهتر و دقیقتر هستند.



















































